Njeswačidło

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Njeswačidło
němsce Neschwitz
Njeswačidło na karće Sakskeje
DEC
Njeswačidło
Wopon
Wopon Njeswačidła
Zakładne daty
stat Němska Němska
zwjazkowy kraj SakskaSakska Sakska
wokrjes Budyski
wysokosć 149 metrow n.m.hł.
přestrjeń 46,01 km²
wobydlerstwo 2.511 (31. dec 2015)[1]
hustosć zasydlenja 55 wob. na km²
póstowe čisło 02699
předwólby 035933, 035937
(Wutołčicy, Banecy, Łahow)
awtowa značka BZ, BIW, HY, KM
Politika a zarjadnistwo
wjesnjanosta Gerd Schuster (CDU)
adresa Dwórnišćowa 1

02699 Njeswačidło

webstrona neschwitz.de
Połoženje Njeswačidła we wokrjesu Budyšin
Čěska Drježdźany Wokrjes Zhorjelc Wokrjes Mišno Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory Warnoćicy Budyšin Njedźichow Biskopicy Bretnig-Hauswalde Porchow Chrósćicy Kumwałd Zemicy-Tumicy Dobruša-Huska Halštrowska Hola Halštrow Frankenthal Hodźij Wulka Dubrawa Großharthau Großnaundorf Budestecy Wulke Rědorjecy Malešecy Haselbachtal Bukecy Wojerecy Kamjenc Kinspork Rakecy Kubšicy Lužnica Łuty Swětła Łaz Malešecy Njebjelčicy Njeswačidło Neukirch pola Kinsporka Wjazońca Hornja Hórka Ohorn Wóslink Ottendorf-Okrilla Pančicy-Kukow Połčnica Bóšicy Radeberg Radwor Worklecy Ralbicy-Róžant Ramnow Šěrachow-Korzym Smělna-Póckowy Schönteichen Sepicy Załom Sprjewiny Doł Sćenjow Wołbramecy Wachow Wóspork Wjelećin Kulow Braniborska PólskaNeschwitz in BZ.svg
Wo tutym wobrazu
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg
51.26666666666714.333333333333


Njeswačidło (němsce Neschwitz) je wjes a gmejna w Hornjej Łužicy, sewjernje Budyšina.

Njeswačanska ewangelska cyrkej

Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1268 jako Nyzwas a bu w lěće 1410 jako knježe sydło pomjenowana.[2] Słušeše hač do 14. lětstotka k Hodźijskej wosadźe a ma z toho časa swójsku wosadu.

Wot lěta 1890 měješe wjes zastanišćo při železniskej čarje Budyšin–Rakecy, kotraž wjedźeše wot 1908 hač do Wojerec. W lěće 1999 bu wosobowy wobchad zastajeny a 2001 so čara zawrě. Wot 1947 do 2001 wjedźeše nimo toho industrijowa železnica z Njeswačidła do Wětrowa.

W lěće 1936 zagmejnowachu so Holešow, Nowa Wjes a Łomsk z Lišej Horu. 1974 slědowachu Dobrošicy a 1978 Šešow. Z wokrjesnej reformu lěta 1994 buštej Zarěč a Łuh do gmejny zapřijatej.

Wobydlerstwo[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Po Mukowej statistice měješe Njeswačidło we 1880tych lětach 531 wobydlerjow, mjez nimi 441 Serbow (83 %) a 90 Němcow.[3] Arnošt Černik zwěsći 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa Njeswačanskeje gmejny wot jenož jenož hišće 32,1 %.[4]

W lěće 1925 bě mjez 736 wobydlerjemi 711 ewangelskich a 22 katolskich.

Wjesne dźěle[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

wjes wob. přer.
staroba
♀/♂a kwocient
młodych
b
kwocient
starych
c
wosoby/
domjacnosć
Banecy 93 43,9 127 22 25 2,5
Dobrošicy 107 48,3 110 18 31 2,4
Holešow 48 44,1 85 19 14 2,4
Holeš. Dubrawka 87 43,4 107 32 42 2,3
Holška . . . . . .
Koslow 93 47,0 124 21 38 2,9
Króńca 32 46,1 113 20 40 2,3
Łahow 128 46,8 94 20 40 2,8
Łomsk 18 56,3 125 0 39 2,0
Łuh 297 43,4 106 18 21 2,3
Liša Hora . . . . . .
Njeswačidło 826 43,9 99 32 35 2,4
Nowa Wjes 189 47,1 99 28 41 2,5
Šešow 309 43,3 102 26 29 2,4
Wbohow 87 45,2 102 33 45 2,6
Wutołčicy 35 40,4 94 32 8 2,7
Zarěč 130 46,1 110 17 23 2,6
gmejna Njeswačidło 2498 44,5 102 26 31 2,5
podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011[5]
a: ličba mužow na 100 žonow
b: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65
c: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65

Wosobiny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

W Njeswačidle so narodźili[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

W Njeswačidle skutkowali[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Korla Benjamin Hatas (1806–39) – farar, basnik; 1830–39 w Njeswačidle
  • Arnošt Helas (1840–1920) – ćěsla, ludowy basnik a spisowaćel; bydleše 1880–1920 w Njeswačidle
  • Jan Balthasar Langa (1697–1738) – farar, přełožowar nabožinskeho pismowstwa; 1732–38 w Njeswačidle
  • Jan Bjedrich Langa (1738–70) – diakon, cyrkwinski stawiznar; 1764–70 w Njeswačidle
  • Jurij Mjeń (1727–85) – farar, basnik a spisowaćel; 1750–85 w Njeswačidle
  • Handrij Smoler (1693–1729) – farar, nabožinski prócowar; 1726–29 w Njeswačidle
  • Jan Wałtar (1860–1921) – farar, serbski basnik němskeho pochada; 1906–21 w Njeswačidle
  • Jurij Wanak (1764–1837) – wučer, přełožowar; 1787–1837 Njeswačanski wučer a kantor

Žórło[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  1. Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach na statistik.sachsen.de
  2. Njeswačidło w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (něm.)
  3. Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 56. → wšě wjeski
  4. Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 245. [1366 wobydlerjow, z nich 326 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 21 z pasiwnymi, 92 serbskich dźěći a młodostnych, 927 bjez znajomosćow] → wšě wjeski
  5. Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Njeswačidło (něm.)

Wotkaz[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

 Commons: Njeswačidło – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije