Rakecy

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Rakecy
němsce Königswartha
Wopon
Wopon Rakec
Zakładne daty
stat Němska Němska
zwjazkowy kraj SakskaSakska Sakska
wokrjes Budyski
wysokosć 141 metrow n.m.hł.
přestrjeń 47,17 km²
wobydlerstwo 3.483 (31. dec 2016)[1]
hustosć zasydlenja 74 wob. na km²
póstowe čisło 02699
předwólba (+49) 035931
awtowa značka BZ, BIW, HY, KM
Politika a zarjadnistwo
wjesnjanosta Swen Nowotny (CDU)
adresa Dwórnišćowa 9
02699 Rakecy
webstrona koenigswartha.net
Połoženje Rakec w Sakskej
ČěskaDrježdźanyWokrjes ZhorjelcWokrjes MišnoWokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne horyWarnoćicyBudyšinNjedźichowBiskopicyPorchowChrósćicyKumwałdZemicy-TumicyDobruša-HuskaHalštrowska HolaHalštrowFrankenthalHodźijWulka DubrawaGroßharthauGroßnaundorfBudestecyWulke RědorjecyMalešecyHaselbachtalBukecyWojerecyKamjencKinsporkRakecyKubšicyŁužnicaŁutySwětłaŁazMalešecyNjebjelčicyNjeswačidłoNeukirch pola KinsporkaWjazońcaHornja HórkaOhornWóslinkOttendorf-OkrillaPančicy-KukowPołčnicaBóšicyRadebergRadworWorklecyRalbicy-RóžantRamnowŠěrachow-KorzymSmělna-PóckowySchönteichenSepicyZałomSprjewiny DołSćenjowWołbramecyWachowWósporkWjelećinKulowBraniborskaPólskaKarta
Wo tutym wobrazu
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg
51.31028114.328886


Rakecy (němsce Königswartha) su wjes a gmejna w Hornjej Łužicy, sewjernje Budyšina. Gmejna słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Sakskej.

Rakečanska ewangelska cyrkej

Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Prěnje historiske naspomnjenje jako Warta pochadźa z lěta 1238.[2]

Wot lěta 1890 měješe wjes dwórnišćo při železniskej čarje Budyšin–Rakecy, kotraž wjedźeše wot 1908 hač do Wojerec. W lěće 1999 bu wosobowy wobchad zastajeny a 2001 so čara zawrě.

Wobydlerstwo a rěč[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 1119 wobydlerjow, z nich 969 Serbow (87 %).[3] W prěnjej połojcy 20. lětstotka so wjes zwjetša přeněmči. Arnošt Černik zwěsći 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot hišće 30,3 %.[4]

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu w Rakečanskej gmejnje 3742 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 45,5 lět (Sakska: 46,4).[5]

Wjesne dźěle[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

wjes wob. přer.
staroba
♀/♂a kwocient
młodych
b
kwocient
starych
c
wosoby/
domjacnosć
Jeńšecy 62 45,1 88 19 26 2,8
Jitk 88 42,0 126 22 14 2,4
Kača Korčma 27 57,9 125 7 73 1,9
Kamjenej 97 46,0 87 26 31 2,4
Komorow 273 44,9 104 25 32 2,7
Niža Wjes 38 47,0 124 21 38 2,9
Nowa Wjes 1210 43,0 99 20 25 1,9
Psowje 202 45,2 122 15 25 2,4
Rakecy 1288 48,8 88 23 46 2,3
Stróža 377 43,8 111 20 28 2,5
Trupin 80 39,9 105 33 24 3,0
gmejna Rakecy 3742 45,5 98 22 33 2,2
podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011[6]
a: ličba mužow na 100 žonow
b: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65
c: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65

Politika[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 55 (Budyšin 4) a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156 (Budyšin I).

Wobrazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Wosobiny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

W Rakecach so narodźili[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Tule skutkowali[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Bohuměr Leska (1725–1796) – farar a přełožowar; 1757–1776 w Rakecach
  • Jan Křesćan Koernig (1791–1858) – farar, składnostny basnik a komponist; 1820–1858 Rakečanski farar
  • Julius Herman Gólč (1831–1906) – farar a zakitowar serbstwa; 1862–1902 Rakečanski farar
  • Jan Dwórnik (1871–1928) – Rakečanski małoratar; sobuzałožer Domowiny, Łužiskeje ludoweje strony a Łužiskeho burskeho zwjazka
  • Korla Božidar Křižan (1886–1924) – farar a spisaćel nabožinskeje literatury; 1917–1924 Rakečanski farar
Powětrowy wobraz z juha

Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Sigmund Musiat: Rakecy a jich serbske stawizny. W Rozhledźe 42 (1992), čo. 5, str. 167–169.
  • Königswartha/Rakecy mit Neudorf/Nowa Wjes und Johnsdorf/Jeńšecy. W: Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft (= Werte der deutschen Heimat. Zwjazk 67). 1. nakład. Böhlau, Köln/Weimar/Wien 2005, ISBN 978-3-412-08903-0, str. 123–125.


Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  1. Aktualne ličby wobydlerstwa po gmejnach 2016; Statistiski krajny zarjad Sakskeje
  2. Rakecy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
  3. Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 55. → wšě wjeski
  4. Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 245. [2307 wobydlerjow, z nich 469 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 97 z pasiwnymi, 132 serbskich dźěći a młodostnych, 1609 bjez znajomosćow] → wšě wjeski
  5. Wuslědki ludličenja 2011 za Rakecy (pdf)
  6. Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Rakecy (němsce)

Wotkaz[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

 Commons: Rakecy – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije