Klukšanska cyrkej

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Napohlad z juhowuchoda

Klukšanska cyrkej je ewangelski cyrkwinski twar w hornjołužiskim Klukšu.

Hač do druheje połojcy 20. lětstotka je so tam tež serbsce prědowało.

Twarjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Pěskowcowy wołtar

Jedna so wo noworomanisku žurlowu cyrkej, při čimž pochadźa barokna wěža při zapadnym boku hišće wot prjedawšeho twara z lětow 1701/02. Cyrkej dósta w lěće 1893 cyłkownje nowy napohlad a nowe wuhotowanje přez twarskeho mištra Theodora Quentina, nutřka wosebje wumolowany wjerch a z drjewom wupaženu emporu. Drjewjana klětka z postawu Jana Křćenika pochadźa pak z lěta 1702. Tež pěskowcowy wołtar bu hižo w tutym lěće w Klukšanskej cyrkwi nastajeny, pochadźa pak najskerje z Drježdźanskeje cyrkwje swjateje Sofije a je najskerje dźěło Christopha Waltera II. z 1580tych lět. Drjewjana dupa nasta w lěće 1688. Při sewjernej sćěnje nadeńdźe so narowny pomnik Franca z Nostitza z lěta 1576. Dalše epitafy steja w chórje (17. a spočatk 18. lětstotka) a we wěžowej hali (16. lětstotk) kaž tež zwonka cyrkwje.

Nad wołtarjom a pod wjerchom nadeńdźe so dwurěčny napis Česć budź Bohu we wysokosći // Ehre sei Gott in der Höhe. Na kěrchowje steji němskorěčny pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny z Klukšanskeje wosady kaž tež rowy wjace hač 200 němskich wojakow z poslednich dnjow Druheje swětoweje wójny.

Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Hižo składnostnje prěnjeho pisomneho naspomnjenja Klukša w lěće 1222 naspomni so tež tamniša cyrkej, kotraž słuša tuž k najstaršim w cyłej Hornjej Łužicy. Jako wosadnej cyrkwi přisłušachu jej 14 wsow we wokolinje.

W lěće 1737 bě farar Faber tule po namjeće hrabje Friedricha Caspara z Gersdorffa załožił łaćonsku šulu, kotraž měješe serbskich hólcow z wokoliny přihotować na gymnazij. Jako Faber šěsć lět pozdźišo zemrě, přećahny šula na hrabinski hród do Delnjeho Wujězda, tola Klukšanska wosada wostanje tež dale centrum pietizma w serbskej Łužicy.

W běhu swojich stawiznow wotpali Klukšanska cyrkej znajmjeńša trójce, a to w lětach 1680, 1792 a 1830.

Wot 1832 do 1835 skutkowaše młody Handrij Zejler jako diakon w Klukšanskej wosadźe.

W lěće 1966 měješe ewangelski časopis Pomhaj Bóh w Klukšanskej wosadźe hišće 70 abonentow.[1]

Wobrazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Wosada[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Do poměrnje wulkeje Klukšanskeje wosady słušeja nimo Klukša samoho wokolne wjeski Čelchow, Kobjelń, Kupoj, Lěskej, Lichań, Nowa Wjes/Sprjewja, Połpica, Załhow a Zdźar kaž tež ewangelski podźěl Brěmjenja a Zdźěrje.

Fararjo[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

doba mjeno ródna wjes žiwjenske daty přispomnjenja
1675–1679 Pawoł Prätorius Njeswačidło 1650–1709
–1731 ... Faber (nan)
1731–1748 Kryšan Bjedrich Faber Bukow pola Rólan 1682–1748
1748–1763 Jan Bohuměr Kühn Budyšin 1706–1763
1764–1770 Michael Friedrich Franz Hamburg
1770–1800 Jan Bjenada Budyšin 1715–1800 do toho w Minakale
1800–1834 Jurij Hajnik (Hennig) Wjelećin 1765–1834 do toho tule diakon
1834–1879 Korla Bohuwěr Konik (Kanig) Bukecy 1804–1879 do toho w Delnim Wujězdźe
1879–1915 Božidar Běrnik Šćeńca 1850–1915 do toho tule diakon
1915–1926 Curt Handrik Rudej 1885–1962 do toho we Łupoji a po tym w Poršicach
1926–1951 Jan Křižan Hodźij 1880–1959 potom na wuměnk
1951–1965 Awgust Meltka Rakojdy 1910–1974 po tym w Pötschau pola Lipska
1966–1976 Pawoł Wirth

Wirth bě posledni serbski farar a wopušći wosadu w lěće 1976 dla wusydlenja do zwjazkoweje republiki.

Žórle[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Cornelius Gurlitt: Klix. W: Beschreibende Darstellung der älteren Bau- und Kunstdenkmäler des Königreichs Sachsen. 31. Zwjazk: Amtshauptmannschaft Bautzen (I. Teil). C. C. Meinhold, Dresden 1908, str. 118–128. (wobšěrne wopisanje)
  • Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft (= Werte der deutschen Heimat. Zwjazk 67). 1. nakład. Böhlau, Köln/Weimar/Wien 2005, ISBN 978-3-412-08903-0, str. 288.


Nóžki[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  1. Z wosadow. Pomhaj Bóh 2/1967, str. 3

Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

 Commons: Klukšanska cyrkej – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
51.26353314.524485
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije