Minakałska cyrkej

Minakałska cyrkej

Minakałska cyrkej je ewangelsko-lutherska cyrkej w Minakale w Budyskim wokrjesu. Wona słuži ewangelskej wosadźe Minakał-Łupoj w cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc ewangelskeje krajneje cyrkwje w Sakskej. Hač do 20. lětstotka je so tu tež serbsce prědowało.

Minakałski kěrchow z někotrymi historiskimi narownymi pomnikami nadeńdźe so zapadnje cyrwkje. Hišće w 1960tych lětach namakachu so tu wjele drjewjanych křižow ze serbskim napisom, kiž njejsu so wobchowali. Pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny steji při kěrchowskich wrotach při južnym boku cyrkwje a nima serbski napis.

Ewangelska cyrkej w Minakale steji jako kulturny pomnik pod škitom.

Wot lěta 2022 słuša Minakałsko-Łupjanska wosada zhromadnje z Njeswačidłom, Rakecami, Chwaćicami a Klukšom k wulkowosadźe Hornjołužiska hola a haty.

Stawizny

Minakałska cyrkej je so w prěnjej połojcy 14. lětstotka załožiła. Dźensniši twar pochadźa z lětow 1856/57, jako bu cyła cyrkej znowa natwarjena.

Wosada

Minakałska fara na Cyrkwinskej

Do Minakałskeje wosady słušeja wjeski Droby, Hat, Chróst, Łomsk, Lipič, Njeradk, Psowje a Wjesel kaž tež wudwór Bukowka. Do załoženja Łupjanskeje wosady 1879 běchu tež Łupoj a Łupjanska Dubrawka kaž tež ewangelska diaspora w Bronju do Minakała zafarowani.

Hač do lěta 1823 słušachu nimo toho tež Manjow, Rudej a Tranje do Minakałskeje wosady, kotrež běchu pak po Wienskim kongresu k Pruskej přešli. Z praktiskich přičin přerjadowachu so tute do Wujězdźanskeje wosady.

W lěće 1960 wotmě so Serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Minakale.

Fararjo

doba	mjeno	ródna wjes	žiwjenske daty	přispomnjenja
1641–1648	Jurij Ludovici	Bukojna	1619–73
1710–1727	Jan Langa	Palow	1669–1727
1744–1770	Jan Bjenada	Budyšin	1715–1800	do toho w Delnim Wujězdźe, po tym w Klukšu
1770–1773	Jan Bohachwał Contius	Delnja Łužica		do toho w Hauswaldźe, po tym we Wojerecach
1774–1823	Jan Nowak	Chorice (?)	1745–1825	do toho pomocny prědar w Tućicach
1823–1861	Pětr Guda	Kózło	1792–1865	do toho diakon w Njeswačidle
1861–1888	Józef Prawosław Kordina	Chvalkovice, Čěska	1819–1888	do toho arcydiakon we Wojerecach
1888–1891	Jan Jurij Handrik (Johann Georg Handrick)	Kubšicy	1860–1946	do toho w Michałskej wosadźe (2. městno); po tym w Husce
1891–1928	Karl August Sickert	Delni Wujězd	1862–1928	do toho w Ketlicach (2. městno)
1929–1935	Bohuměr Rejsler (Gottfried Hermann Rösler)	Mittweida	1902–1968	złoži 1935 zastojnstwo; po wójnje w Budestecach
1935–1940	Gerat Lazar (Ernst Gerhart Laser)	Hirschfelde	1910–1992	1940 wuhnaty do Jöhstadta
1940–1947	Erhard Pfeiffer	Mylau	1910–	poslednje lěta we wójnje resp. wójnskej jatbje
1947–1950	Ernst Wjezar	Bart	1890–1959	do toho w Hodźiju; po tym w Michałskej wosadźe
1950–1957	Hendrich Bamž (Heinrich Pabst)		1915–1957	zemrěł na leukemiju
1958–1995	Werner Feustel	Liebstadt	† 2001	1995 na wuměnk
2023–	Claudia Matthes

Z Wernerom Feustelom poda so w lěće 1995 posledni serbskorěčny farar Minakałskeje wosady na wuměnk. Wón bě serbšćinu pola superintendenta Gerharda Wirtha nawuknył.

Wobrazy

• 
  Napohlad z kěrchowa
• 
  Wojerski pomnik
• 
  Nutřkowny napohlad z byrglemi
• 
  Wołtar
• 
  Historiski narowny pomnik w cyrkwi

Literatura

• Cornelius Gurlitt: Milkel. W: Beschreibende Darstellung der älteren Bau- und Kunstdenkmäler des Königreichs Sachsen. 31. Zwjazk: Amtshauptmannschaft Bautzen (I. Teil). C. C. Meinhold, Dresden 1908, str. 153–160.

Wotkazaj

 Commons: Ewangelska cyrkej w Minakale – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

• Wopisanje Minakałskeje wosady w Statistice Łužiskich Serbow Arnošta Muki (digitalizat)

Cyrkwje w ewangelskim cyrkwinskim wobwodźe Budyšin-Kamjenc

Bart | Bukecy | Budestecy | Budyšink | Budyšin, swj. Pětr | Budyšin, swj. Michał | Halštrow | Hodźij | Horni Wujězd | Hrodźišćo | Hućina | Huska | Chwaćicy | Klukš | Korzym | Kotecy | Kumwałd | Łupoj | Malešecy | Minakał | Njeswačidło | Palow | Porchow | Poršicy | Protecy | Rakecy | Smělna | Smječkecy | Wjelećin | Wóslink | Załom

51.29794314.457909