Minakał

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Minakał
Milkel
gmejna: Radwor
zagmejnowanje: 1999
wobydlerstwo: 338 (31. decembra 2016)[1]
přestrjeń: 1,64 km²
wysokosć: 136 metrow n.m.hł.
51.29861111111114.458055555556136
póstowe čisło: 02627
předwólba: 035934
wotwodźene
słowa:
wobydler/ka:
Minakałčan/-ka
adjektiw:
Minakałski
skłonowanje:
Minakała, Minakałej, Minakał, Minakałom, w Minakale
Minakałski hród

Minakałski hród

wikidata: Minakał (Q1935276)

Minakał (němsce Milkel) je wjes w sewjerowuchodźe Budyskeho wokrjesa w Sakskej. Wona słuša k Hornjej Łužicy a wot 1. januara 1999 ke gmejnje Radwor. Minakał leži w serbskim sydlenskim rumje a ma 338[2] wobydlerjow. Do Minakała słuša wjesny dźěl Hat (Teicha).

Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Wjeska leži 15 kilometrow sewjernje Budyšina w krajinje hornjołužiskeje hole a hatow we wysokosći 136 metrow nad normalnej nulu. Wokolina je poměrnje płona a charakteristiska přez rěki a přirodne a rybjace haty. We wsy wuliwa so rěčka Łomšćanka do Małeje Sprjewje, promjenja Sprjewje.

Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Ewangelska cyrkej w Minakale

Wjeska so k prěnjemu razej 1322 jako Milekal naspomni a ryćerkubło k prěnjemu razej w lěće 1430.[3] W lětomaj 1556 a 1752 so cyła wjes nimo cyrkwje wotpali.[4]

Po Wienskim kongresu zwosta wjes w Sakskej.

Hač do kónca lěta 1998 běše Minakał samostatna gmejna, so pak 1. januara 1999 Radworjej přidruži.

Wobydlerstwo a rěč[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

W lětomaj 1884/85 zliči Arnošt Muka w Minakale 436 wobydlerjow, z kotrychž běchu 389 Serbow (štož wotpowědowaše 89 %).[5] Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 57,1 %.[6]

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 366 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 47,2 lět (Sakska: 46,4).[7]

Wosada[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Do Minakałskeje ewangelskeje wosady – dźensa dźěl wosady Minakał-Łupoj – słušeja wsy Droby, Chróst, Kamjenej, Łomsk, Lipič, Psowje a Wjesel.

Wosobiny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Jan Langa (1669–1727), Minakałski farar wot 1710 do 1727
  • Handrij Šała (1843–1915), wučer a składnostny basnik, rodźeny w Minakale

Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Milkel/Minakał mit Teicha/Hat. W: Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft (= Werte der deutschen Heimat. Zwjazk 67). 1. nakład. Böhlau, Köln/Weimar/Wien 2005, ISBN 978-3-412-08903-0, str. 148–153.


Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  1. staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Radwor
  2. 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Radwor
  3. Minakał w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
  4. Album der Rittergüter und Schlösser im Königreiche Sachsen nach der Natur neu aufgenommen von F. Heise, Architect. III. Section: Markgrafenthum Oberlausitz, Leipzig, um 1860. (němsce)
  5. Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 56. → wšě wjeski
  6. Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 245. [769 wobydlerjow, z nich 305 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 26 z pasiwnymi, 108 serbskich dźěći a młodostnych, 330 bjez znajomosćow] → wšě wjeski
  7. Wuslědki ludličenja 2011 za Radwor (pdf)
Powětrowy wobraz Minakała a hatow z juha

Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

 Commons: Minakał – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
 Commons: Cyrkej w Minakale – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije