Klukš

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Klukš
Klix
gmejna: Wulka Dubrawa
zagmejnowanje: 1994
wobydlerstwo: 253 (31. decembra 2016)[1]
přestrjeń: 4,55 km²
wysokosć: 146 metrow n.m.hł.
51.26388888888914.525146
póstowe čisło: 02694
předwólba: 035934
wotwodźene
słowa:
wobydler/ka:
Klukšan/-ka
adjektiw:
Klukšanski
skłonowanje:
Klukša, Klukšej, Klukš, Klukšom, w Klukšu
Klukšanska cyrkej

Klukšanska cyrkej

wikidata: Klukš (Q160406)

Klukš (němsce Klix) je wjes z 253 wobydlerjemi[2] na wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša ke gmejnje Wulka Dubrawa a leži 146 m nad mórskej hładźinu na lěwym boku Sprjewje. Běše hač do lěta 1994 samostatna gmejna, wot 1936 z wjesnymi dźělemi Lichań, Załhow a Zdźar.

Nawjes w lěće 1922

Susodne wjeski su Lichań na sewjerowuchodźe, Załhow na juhowuchodźe, Zdźěr na zapadźe a Zdźar na sewjerozapadźe.

Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Prěnje historiske naspomnjenje pućowca jako Klix je z lěta 1222[3].

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 409 wobydlerjow, mjez nimi 390 Serbow (95 %).[4] Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wot jenož hišće 51,7 %.[5]

Klukš je ze swojej wosadnej cyrkwju sydło ewangelskeje wosady, ke kotrejž słuša 14 wjeskow. Cyrkej bu hižo składnostnje prěnjeho pisomneho naspomnjenja w lěće 1222 sobu naspomnjena.

Wot lěta 1906 měješe Klukš zastanišćo při železniskej čarje Lubij–Radwor, kotraž bě w Radworju z čaru Budyšin–Wojerecy zwjazana. Wono rěkaše drje Klukš, namakaše so wšak w susodnej Zdźěri. W nazymje 1972 bu wosobowy wobchad zastajeny a 1973 so čara mjez Lubijom a Bartom zawrě. Wotrězk Bart–Radwor wužiwaše so hišće hač do 1994 za nakładowy wobchad.

Wosobiny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Kryšan Bjedrich Faber (1682–1748) – farar a zběrar serbskich knihow; 1710–31 diakon a 1731–48 farar w Klukšu
  • Jan Rychtar (1732–1802) – farar, wučer a pedagogiski prócowar
  • Korla Bohuwěr Šěca (1858–1938) – wučer, přirodospytnik a spisowaćel
  • Měrćin Kral (1872–1950) – wučer, stawiznar a rěčewědnik
  • Jan Křižan (1880–1959) – farar a předsyda Domowiny; 1926–51 w Klukšu

Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Edmund Pjech: Stawizny Klukšanskeje ewangelskeje wosady. W Rozhledźe 9/1993, str. 306–309
  1. staw: 31. decembra 2016; Podaća Wulkodubrawskeho gmejnskeho zarjada
  2. staw: 31. decembra 2016; Podaća Wulkodubrawskeho gmejnskeho zarjada
  3. Klukš w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
  4. Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 55. → wšě wjeski
  5. Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 245. [1048 wobydlerjow, z nich 374 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 40 z pasiwnymi, 128 serbskich dźěći a młodostnych, 506 bjez znajomosćow] → wšě wjeski

Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Klix/Klukš. W: Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft (= Werte der deutschen Heimat. Zwjazk 67). 1. nakład. Böhlau, Köln/Weimar/Wien 2005, ISBN 978-3-412-08903-0, str. 286–289.
  • Helmut Faßke, Siegfried Michalk: Sorbische Dialekttexte V. Klix, Kreis Bautzen mit Spreewiese, Salga und Göbeln. VEB Domowina-Verlag, Bautzen 1967 [65 str.]
Powětrowy wobraz Klukša z wuchoda

Wotkaz[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

 Commons: Klukš – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije