Wotrow

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Wotrow
Ostro
Wotrow na karće Hornjeje Łužicy
DEC
Wotrow
gmejna: Pančicy-Kukow
zagmejnowanje: 1994
wobydlerstwo: 278 (31. decembra 2016)[1]
přestrjeń: 3,88 km²
wysokosć: 183–235 metrow n.m.hł.
51.21722222222214.191111111111183–235
póstowe čisło: 01920
předwólba: 035796
stronka w syći: wotrow.de
Wotrowska cyrkej swj. Bena

Wotrowska cyrkej swj. Bena

Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg

Wotrow (němsce Ostro) je hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu. Sydlišćo je stare, na čož pokazuje tež němske mjeno Ostro. Wone njeje poprawom němske, ale zdźeržane staroserbske pomjenowanje ostrow („kupa“, přir. rusceостров“, čěsceostrov“). Hižo w lěće 1319 naspomni so mjeno Oztrow[2]. Mjeno woznamjeni: ze žumpadła podobnje kupje pozběhowace powyšenje. Wjeska wupřestrěwa so wot lěweho brjoha Klóšterskeje wody hač horje ke Kopcam, po blišej wokolinje derje widźomnym wjeršku.

Tež wulke Wotrowske hrodźišćo pokazuje na to, zo bě kónčina zahe wobsydlena. Lětstotki słušeše Wotrow do Hodźijskeje wosady. Bliskosće dla wšak chodźeše wjele ludźi z dźensnišeje wotrowskeje wosady do Chrósćic abo do Klóštra kemši. Po reformaciji přirjadowa so Wotrow Chróšćanskej wosadźe. Status samostatneje wosadneje wsy dósta wjes 1758, cyrkej dotwari so na prócowanje serbskeho biskopa Jakuba Wóskeho z Baerenstamma 1772.

Cyrkej a wosada[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Wotrow - wjes w rěpiku.
Swjaty křiž we Wotrowje. Napis: „Twoje hórke ćerpjenje daj mi zbóžne skónčenje“

Po załoženju wosady 1758 wotměwachu so kemše najprjedy na farje. Swoju cyrkej maja Wotrowčenjo wot 1772. 1934 přitwari so pod fararjom Justom wołtarnišćo. Swjatnica je poswjećena swjatemu Benej, kotryž je zdobom patron Mišnjanskeho biskopstwa a Serbow. Postawa swjateho je tež na wołtarnym wobrazu zwobraznjena.

Do Wotrowskeje wosady słušeja dźensa sćěhowace wsy: Wotrow, Kanecy, Kašecy, Krěpjecy, Žuricy, Horni Wujězd, Mały Wosyk, Jědlica, Wulki Wosyk, Hłupońca, Bukowc, Nowy Dwór, Njeradecy, Ledźborecy, Panecy.

Na Wotrowskim pohrjebnišću je pochowany serbski basnik a prócowar Jakub Bart-Ćišinski. Dźensniši narowny pomnik bu w lěće 1969 postajeny.

Žiwjenje we wsy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Pohlad na Wotrow.

Nimo cyrkwinskeho dźěła eksistuje we Wotrowje młodźinski klub O2 (ob origem), kotryž přistupi 2004 Domowinje. We wsy eksistuje pěstowarnja, kotraž přeńdźe 2005 do nošerstwa Serbskeho šulskeho towarstwa. W lěće 1758 pod biskopom Wóskim natwarjena a wjacore razy powjetšena šula hižo njedźěła.

Wobydlerstwo[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

W lěće 1925 měješe Wotrow 300 katolskich a 19 ewangelskich wobydlerjow. Katolscy Wotrowčenjo přisłušachu hač do lěta 1758 Chróšćanskej wosadźe a ewangelscy Hodźijskej. Wot 2001 słuša ewangelski podźěl k wosadźe Horni Wujězd.

Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy wšě 258 wobydlerjow serbsce.[3] Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 we Wotrowskej gmejnje serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot 85,2 %.[4]

Wosobiny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

We Wotrowje so narodźili[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Jan Bulank (1931–2002) – komponist a chórowy dirigent
  • Měrćin Golian (1692–1759) – farar, spisaćel nabožinskich spisow
  • Jurij Łusčanski (1839–1905) – biskop, nabožinski a kulturny prócowar
  • Jakub Nowak (1821–1875) – farar, kulturny prócowar
  • Józef Nowak (1895–1978) – farar, basnik, dramatikar, redaktor, antifašist
  • Jan Symank (1860–1941) – wučer, kulturny stawiznar
  • Beno Pětr Šołta (1851–1908) – wučer, towarstwowy prócowar
  • Jurij Šołta (1888–1968) – překupski zarjadnik, słownikar, dr.phil.
  • Pawoł Šołta (1875–1948) – farar, spisowaćel, domiznowědnik
  • Jurij Wróbl (1926–1981) – wučer, sportowy organizator

We Wotrowje skutkowali[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Michał Awgust Brojer (1801–1871) – wučer a kulturny stawiznar; wučer we Wotrowje 1836–59
  • Jakub Herman (1836–1916) – farar, mecen a spěchowar serbskeje literatury; Wotrowski farar 1871–1910
  • Mikławš Just (1885–1975) – farar a kulturny prócowar; we Wotrowje 1930–40 a 1945–64
  • Jan Meškank (1905–1972) – wučer, narodny a kulturny prócowar, spisowaćel, ludowědnik a domiznowědnik; 1945–48 a 1952–70 Wotrowski wučer

Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Jan Meškank: Wotrow a wokolina. Přinošk k wjesnej chrónice. Budyšin 1958.
  • Pawol Šołta: Wotrow – łužiska Troja. Budyšin 1922.
  • Alfons Frencl: Podłu Klóšterskeje wody. 2. přehladany a změnjeny nakład, Budyšin 1986.

Wotkazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

 Commons: Wotrow – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  1. staw: 31. decembra 2016; am-klosterwasser.de
  2. Wotrow w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (něm.)
  3. Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954. → wšě wjeski
  4. Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995. [378 wobydlerjow, z nich 231 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 13 z pasiwnymi, 78 serbskich dźěći a młodostnych, 56 bjez znajomosćow] → wšě wjeski
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije