Lisćina stołpow a swjatych křižow we wokrjesu Budyšin

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Zur Navigation springen Zur Suche springen

Stołpy a swjate křiže we wokrjesu Budyšin w Sakskej pochadźeja hłownje ze 17. do 20. lětstotka a namakaja so we wsach abo jich wokolinje. W Sakskej su mnoho nabožnych małopomnikow w serbskej katolskej kónčinje Hornjeje Łužicy zdźeržane, kotrež su přewažnje serbsce popisane.

Naličuja so tež postawy swjatych, dalokož woni charakter stołpow maja, to rěka na swójskim spódku a nic we wukuće twarjenja nastajene njejsu.

Rozjasnjenja k lisćinje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Lisćina je zdźěla rjadujomna. Popisanja pomnikow podawaja so kaž su widźeć, njehladajo na prawopis. Lisćina wopřija slědowace kategorije:

  • wjes
  • połoženje: adresa resp. koordinaty
  • wopis: charakter pomnika
S = stoł, modlerski abo martrarski stołp
SK = swjaty křiž, pólny abo ležownostny křiž
WT = wobrazowa tafla (do sćěny zamurjowana)
  • napis: nabožne hrónčko
  • lěto: lěto natwara
  • mjeno: mjeno załožerja
  • dodatny napis: dalše popisanje
  • wobnowjenje: lěto a mjeno wobnowjerja

Lisćina stołpow a swjatych křižow[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

wobraz wjes połoženje wopis napis lěto mjeno dodatny napis wobnowjenje
Baćoń - swjaty křiž.JPG Baćoń Baćoń
(karta)51.22333514.296174
SK (kamjeń) 1861 Juri Robel H. R. z Baczona
Baćoń Baćoń
(karta)51.22260314.300884
SK (kamjeń) „Chrysće kraluj nam“
Baćoń při puću do Čornec
(karta)51.21849814.30068
SK (kamjeń) 1851 J. Schultze
WK-Storcha-Kreuzung-K7205.jpg Baćoń při puću do Prawoćic
(karta)51.22482714.287956
SK (kamjeń) „Mój Jězuso smilnosć!“ 1862
Radwor Boranecy Swjaty křiž 01.jpg Boranecy při puću do Radworja
(karta)51.2385714.40682
SK (kamjeń) „Kryšće, kraluj nam!“ 1867
Bronjo Stołp.JPG Bronjo na nawsy
(karta)51.3816914.2623
SK na stołpje
Bronjo Swjaty křiž 2.JPG Bronjo na nawsy (wuchodny dźěl)
(karta)51.2533714.39723
SK (kamjeń) „Budź chwalen Jězus Chrystus!“
Bronjo Swjaty křiž 1.JPG Bronjo při puću do Radworja
(karta)51.2523514.39827
SK (kamjeń) „Chwalen Jězus Chrystus!“ 1786
BS-Zschornau-2.jpg Čornow Při lětanišću, při róžku Łučneho puća
(karta)51.3028614.12647
S 1564
Ćemjercy Swjaty křiž 1.JPG Ćemjercy při puću do Budyšina
(karta)51.1952054214.39750334
SK (kamjeń) „Jesus unser Hirte. Jězus naš pastyr.“ (horjeka) „O wy wšitcy, kotřiž tu po puću nimo khodźiće, hlejće, hač je žana bolosć runja mojej bolosći. Jerem. 1.12.“ (deleka) 1899 Jan Młynk 1991
Ćemjercy – swjaty křiž při Zajdowskim puću 1.jpg Ćemjercy při puću do Zajdowa
(karta)51.19839214.395292
SK (kamjeń) „Was will das Kreuz, das am Wege steht? Es will jedem, der vorüber geht, Das süsse Wort der Hoffnung sagen. Das Kreuz hilft Dich zum Himmel tragen.“ 1899 J.E.M.
Ćemjercy 3.JPG Ćemjercy wosrjedź wsy při mosćiku přez rěčku
(karta)51.1957970814.39321717
SK (kamjeń) 1875 J.T.M./M.M.
Ćemjercy – swjaty křiz we wsy.jpg Ćemjercy wosrjedź wsy
(karta)51.19635814.393911
SK (kamjeń) ~1900 J.E.M.
Dobrošicy Dobrošicy
(karta)51.27050214.268508
SK (drjewo) „Mój Jězu smilnosć“ 1961 H. G.
Dźěžnikecy Singwitz Stołp.JPG Dźěžnikecy Budyska dróha 187
(karta)51.14218514.401482
S (kamjeń)
Hora Swjaty křiž 1.jpg Hora Horjanska hłowna dróha
(karta)51.24360314.284914
SK (kamjeń) „CREDO“ 1874
Hórki Hłowna dróha
(karta)51.26384114.256237
SK (kamjeń) „Najswjećiša wutroba Jězusowa smil so nad nami!“ K Božej česči
Hórki Hłowna dróha
(karta)51.26300214.254684
SK (drjewo) „Twoje hórke ćerpjenje, daj nam zbóžne skónčenje!“ 1968 J. Š.
Hórki Hłowna dróha
(karta)51.26434814.256586
SK (drjewo) „Zakazajće so a wěrće dobremu poselstwu!“
Wegkreuz Horka 1 1.JPG Hórki Chróšćanska
(karta)51.26258314.253547
SK (kamjeń) „Kralo pokoja, chlěbje žiwjenja, sławimy će!“ 1862 Horezwedźene Kwetžej Tžeßczi Božej pžes Jurja Hejduschku Dreždźanach rodž. Hórkach 2004
Hórki Jasčanska
(karta)51.26299514.255559
SK (kamjeń) „Křiž je znamjo dobyća, křiž je kluč ći do njebja!“ 1901 M. Schmidt
Hórki při puću do Dobrošic
(karta)51.2646814.257696
SK (kamjeń) „Mamy přez mnohe horja přeńč do Božeho kralestwa.“ 1909 Bo. J. a M. M. 1972
H. a M. M. 2006
Hórki při puću do Jaseńcy
(karta)51.25903914.260438
SK (kamjeń) „Chwaleny Jězus Chrystus!“ 1855 Jurij Hejduška 2003
Bildstock Crostwitz 1 1.JPG Chrósćicy při puću do Nowoslic
(karta)51.244246914.24445771
S (kamjeń) 2009
Bildstock Crostwitz 2 1.JPG Chrósćicy Cyrkwinska hora
(karta)51.23787714.245522
S (kamjeń)
Wegkreuz Crostwitz 6 1.JPG Chrósćicy Cyrkwinska hora
(karta)51.23814.245114
SK (kamjeń) „Kiž sy ćerpjeł za mnje, spomn hdyž wumru na mnje!“
WK-Crostwitz-Nr27.jpg Chrósćicy Michała Hórnikowa 27
(karta)51.23832714.242385
SK (kamjeń) „Křiž je znamjo dobyća, křiž je kluč ći do njebja!“ 1860 ?
Wegkreuz Crostwitz 5 1.JPG Chrósćicy Michała Hórnikowa
(karta)51.23834714.243936
SK (kamjeń) „Budź chwalen Jězus Chrystus“ 1863 P. Lebza e. Wetzer
Tzeßczi Božej ha kpolěpschwaczom Pźikwadei tem kiž za nami pźincz budźa.
Wegkreuz Crostwitz 7 1.JPG Chrósćicy Michała Hórnikowa
(karta)51.23810614.248603
SK (kamjeń) „Kročće w lubosći, kaž je Chrystus nas lubował.“ 1864 J. W. 1995
Wegkreuz Crostwitz 4 1.JPG Chrósćicy Michała Hórnikowa
(karta)51.23818914.243667
SK (kamjeń) „Lubosć jenička to bě, a nic wina, zo na křižu za was ćerpjach.“ 1867
Chrósćicy Michała Hórnikowa
(karta)51.23814.241
SK (kamjeń) „Tak je Bóh swět lubował“ Tu narodźi so biskop JAKUB WOSKI – dobroćel serbskich wosadow – *1692 †1770
Chrósćicy při puću do Hórkow
(karta)51.24446514.248897
SK (kamjeń) „Das Leiden und Sterben Jesu Christi, zu ewigen Zeiten.“ 1838 R. W.
Wegkreuz Crostwitz 2 1.JPG Chrósćicy při puću do Hórkow
(karta)51.24241914.247406
SK (kamjeń) „Budź chwaleny Jězus Chrystus“ 1859 Michaw Mitsch J. R.
h. R. 1993
Šibjeńca Swjaty křiž.JPG Chrósćicy při puću do Jaseńcy
(karta)51.23946414.25504
SK (kamjeń) „Štóž z tobu dźe, tón dobudźe“ 1861
Chrósćicy při puću do Stareje Cyhelnicy
(karta)51.23902114.229264
SK (kamjeń) „Lubosć jeničce bě a nic wina, zo na křižu za was ćerpjach!“ 1867 M. Woskij B. W. 2009
Wegkreuz Crostwitz 3 1.JPG Chrósćicy při puću do Zejic
(karta)51.23507814.240197
SK (kamjeń) „Božo, žohnuj nas!“ 1871 J. H
S. ?
Swjaty křiž Jaseńca Hórki 1.JPG Jaseńca při puću do Hórkow
(karta)51.25551714.268186
SK (kamjeń) „Mój Jězuso smilnosć!“ 1860 P. Just A. W. 1992
Kamjenej – swjaty křiž 1 01.jpg Kamjenej p. Radworja při sewjernym kóncu wsy
(karta)51.25605314.424197
SK (kamjeń) „Wy wschitcy, kiž tu nimo khodžiće, hlejcźe hač je žana bolosć runja mojej bolosći Jer. 1.12“ 1892 J. Domanja
Kamjenej p. Radworja wosrjedź wsy
(karta)51.25463314.421111
SK (kamjeń) 1865
Kamjenej p. Radworja kónc wjeski do směra na Radwor
(karta)51.2535514.420993
SK (kamjeń) 1822
Hronow – swjaty křiž 2.jpg Kamjenej p. Radworja w lěsu wuchodnje wsy
(karta)51.25725814.440205
SK (kamjeń) „Božo, budž miły, zdźerž strowy a čiły do skónčenja časow mój serbski lud!“ (při křižu); „Tudy stoješe hač do 14. stoletka wjes Ronowy z młyna a třoch žiwnosćow wobstojaca. Mjena Ronowčanow wjacy njeznajemy. Twoje mjeno, Khryšće, wěčnje khwalić chcemy. Přelutuj nas, o Knježe!“ (při kamjenju) 1860 M. Mróz 2018
Hronow – swjaty křiž při dróze 1.jpg Kamjenej p. Radworja wuchodnje wsy při puću do Wulkeje Dubrawy
(karta)51.2565214.440518
SK (kamjeń) „Mój Jězuso smilnosć! Tu běše w 14. stolěće wjes Hronowy. Młyn a 3 žiwnosće.“ 1910 B. a H. Ć. 1966, 2018
Wegkreuz Kaschwitz 1 1.JPG Kašecy Šoseja
(karta)51.2048214.17886
SK (kamjeń) „Hdyž tu w swěće wšitko zhubju, ty budź moja domizna.“
Wegkreuz Kaschwitz 2 1.JPG Kašecy při puću do Wotrowa
(karta)51.2072114.18155
SK (kamjeń) „Knježe, ty sy naš wućek!“
Bildstock-Cunnewitz1a.jpg Konjecy při kapałce
(karta)51.32276114.236479
S (kamjeń) 1762
Kopšin Za hrodźišćom
(karta)51.2257814.249718
SK (kamjeń) „A hdyž w swěće wšitko zhubju, ty budź moja domizna!“ 1874 J. Buck
Koslow Koslow
(karta)51.28167714.277517
SK (kamjeń) „Ow Jězu, kiž sy ćerpjeł za nas, hladaj z miłym wóčkom na nas!“ 1897 Přez křiž k ? Lebzec swójba 1996
Koslow Koslow
(karta)51.2814614.276669
SK (kamjeń) „Jězuso, budź nam smilny!“ 2010
Lejno Při pěstowarni
(karta)51.22236314.246671
SK (kamjeń) „Mój Jězuso smilnosć!“ 1846 M. D. J. Mahr 1963
F. M. 2006
WK-Miltitz-Nr12.jpg Miłoćicy Halštrowska
(karta)51.2484714.181091
SK (kamjeń) „Ow Jězu, kiž sy ćerpjeł za nas, hladaj z miłym wóčkom na nas, daj přewinyć nam spytowanja!“ 1832 P. F. B. Š. 1996
WK-Miltitz-Dorfanger.jpg Miłoćicy Halštrowska
(karta)51.24882914.181853
SK (kamjeń) „Mój Jězuso smilnosć!“ 1982
Miłoćicy Halštrowska
(karta)51.24748614.180249
SK (kamjeń) „Zbóžniko a Božo, daj mi wěčne zbožo!“
Wegkreuz Neudörfel 1 1.JPG Nowa Wjeska K Marijinej cyrkwi
(karta)51.26800314.226625
SK (kamjeń) „Mój Jězuso smilnosć!“ 1822 J. Mikel
Wegkreuz Zerna 1 1.JPG Nowa Wjeska při puću do Hórkow
(karta)51.26676114.238742
SK (kamjeń) „Mój Jězuso smilnosć!“ 1824
Nowa Jaseńca Nowojasčanska hłowna dróha
(karta)51.24115814.28239
SK (drjewo) „Chrystus naša nadźija.“ 1961 H. N.
WK-Nucknitz-Nr1.jpg Nuknica Nuknica 1
(karta)51.22618514.263451
SK (kamjeń) „Mój Jězuso smilnosć!“ 1869 ?
WK-Nucknitz-K9230.jpg Nuknica při puću do Baćonja
(karta)51.22798914.272538
SK (kamjeń) „Chwaleny Jězus Chryst na wěki. Amen“ 1881 (MDCCCLXXXI)
WK-Nucknitz-Dorfstr.jpg Nuknica při puću do Lejna
(karta)51.2246614.26491
SK (kamjeń) „Jězu za nas křižowany njech nas hoja twoje rany zo će bychmy lubowali a sej zbóžnosć dobywali.“ 1962 J. a M.B.
Pančicy-Kukow Chróšćanska
(karta)51.23660314.208423
SK (kamjeń) 1842 B. G.
A. M.
Wegkreuz-Panschwitz-CrostwitzerStr8.jpg Pančicy-Kukow Chróšćanska
(karta)51.23603414.207329
SK (kamjeń) z postawu swj. Bosćana „Swjaty Bosćano, proš za nas!“
Wegkreuz-Panschwitz-CrostwitzerStr6.jpg Pančicy-Kukow Chróšćanska 6
(karta)51.23640114.20705
SK (kamjeń) „Knjez je nam bliski.“
Wegkreuz-Panschwitz-Cisinski-Str.jpg Pančicy-Kukow Chróšćanska
(karta)51.23664514.206181
SK (kamjeń) „Mein Jesus Barmherzigkeit“
Wegkreuz-Panschwitz-RosenthalerStr37.jpg Pančicy-Kukow Róžeńčanska 37
(karta)51.2391714.204689
SK (kamjeń) „Chwaleny Jězus Chrystus!“
Wegkreuz-Panschwitz-RosenthalerStr36b.jpg Pančicy-Kukow Róžeńčanska 36b
(karta)51.23918214.204893
SK (kamjeń) „Kiž sy ćerpjeł za mnje, spomń hdyž wumru na mnje!“ ? ? K Božej Česći.
Pančicy-Kukow při puću do Wudworja
(karta)51.24286314.206561
SK (drjewo) „Měr a pokoj wobradź nam, z nami dźi puć k njebjesam!“ 2000 M. M.
WK-Piskowitz-KamenzerStr.jpg Pěskecy Kamjenska
(karta)51.26676114.238742
SK (kamjeń) „Mój Jězuso smilnosć!“ 1883 M. Lebza K Wěčnej Česći Božej J. M. 2010 M. M.
BS-Piskowitz-Hauptstr-1.jpg Pěskecy Kamjenska/Při łukach
(Lage)51.2845214.1878
S (kamjeń) 1837 JD 1989
WK-Piskowitz-AbzwgAmSandberg.jpg Pěskecy Kamjenska/Pěskowa hora
(Lage)51.2836314.18776
SK (drjewo) „Budźće žiwi w Chrystu!“ 1959 1999
Prawoćicy - swjaty křiž 2.JPG Prawoćicy Łusčanski puć
(karta)51.23414514.263381
SK (kamjeń) „Ahdyž w swěće wšitko zhubju, ty budź moja domizna!“ 1907
Prawoćicy - swjaty křiž 3.JPG Prawoćicy Lipowy puć
(karta)51.23308914.256907
SK (drjewo) „Mamy přez mnohe horja přeńć do Božeho kralestwa“ 1971 ML
Prawoćicy - swjaty křiž 1.JPG Prawoćicy Lipowy puć
(karta)51.23374214.262609
SK (kamjeń) „Kralo pokoja, chlěbje žiwjenja, sławimy će!“ 1872 PZ
Prawoćicy - swjaty křiž 4.JPG Prawoćicy Lipowy puć
(karta)51.23354114.261085
SK (kamjeń) „Das Leiden und Sterben Jesu Christi.“ 1872 PZ
Prawoćicy - modlerski stołp 2.JPG Prawoćicy při puću do Chrósćic
(karta)51.2331208914.25618768
S (kamjeń) Das Lehmanschegut errichtete diese Statue 1810. 1810 I.L.
Radibor - Dorfplatz 04 ies.jpg Radwor Nawjes
(karta)51.2446591114.3973282
SK (kamjeń) „Wótče do twojeju rukow poručam swojeho ducha.“ 1896 „K wopomnjeću na dźeń poswjećenja now. far. cyrkwje 15. nowembra 1896 Gmejna Radwoŕska.“ [zadnja strona]
Radwor Nawjes Swjaty křiž.JPG Radwor Nawjes
(karta)51.2448514.39805
SK (kamjeń) „Njech kraluje, Khrystus!“ 1855 „Zum Andenken geſetzt von Iohann Kretſchmer, Hausbesitzer. den 1. Mai 1855.“ [při podstołpje]
Radwor Čorny Hodler Swjaty křiž.JPG Radwor při puću do Čorneho Hodlerja
(karta)51.239814.38018
SK (kamjeń) - ? „Blick auf den Dulder hin;
Erwäg' in deinem Sinn,
Was er für Dich gethan;
Und bet' Ihn dankbar an.“
[při podstołpje]
Bildstock-Rosenthal1a.jpg Róžant při puću do Smjerdźaceje
(karta)51.29115714.226065
S (kamjeń) 1797
Rosenthal Bildstock.JPG Róžant při křižowanišću Sernjanskeje a Kamjenskeje
(karta)51.28351214.229332
S (kamjeń) 1682
Róžant Při Marijinej studničce
(karta)51.29272114.225128
SK (kamjeń) „CHRYSTUS NAŠA NADŹIJA“
Sernjany – modlerski stołp wuchodnje wsy 3.jpg Sernjany při Delanskej
(karta)51.28029214.245042
S (kamjeń) 1791 Georgi Buck
Wegkreuz Zerna 2 1.JPG Sernjany Kamjenska
(karta)51.28170314.234692
SK (kamjeń) „Jězuso, napjeln moju wutrobu z lubosću k tebi!“ 1989 J. M.
Słona Boršć Słonoboršćanska
(karta)51.19064514.384277
SK (kamjeń) 1850 D. Sauer
Słona Boršć Bolborcy Swjaty křiž.jpg Słona Boršć při puću do Bolborc
(karta)51.20008614.358747
SK (kamjeń) Chrystus, naš wumóžnik. Christus, unsere Hoffnung. 1858 J. Schmole aus Uhna Jakob Delan 1902 1944
Smječkecy Kamjenska
(karta)51.25612614.202737
SK (kamjeń) „Kralo pokoja, smil so nad nami!“ 1860
WK-Schmeckwitz1.jpg Smječkecy Kamjenska
(karta)51.25714714.201027
SK (drjewo) „Chrysće, kralo kralow, chwaleny budź na wěki!“ 1924 2008
WK-Schmeckwitz2.jpg Smječkecy Kamjenska/Winicowa
(karta)51.2582288914.19751972
SK (drjewo)
Betkreuz mit Kruzifix (04).jpg Swinjarnja Kołowa
(karta)51.22584914.213573
SK (kamjeń) 1866 F. H.
S. J.
Familie Koekel
Wegkreuz Schweinerden 1 1.JPG Swinjarnja při puću do Noweho Dwora
(karta)51.22043614.216861
SK (kamjeń) „Nam je křiž znamjo dobyća!“ 1900 J. Knopf
Wěteńca Stołp 3.JPG Wěteńca při křižowanišću wuchodnje wjeski
(karta)51.2524878714.19192195
S 1789 1862
Swjaty Křiž Wěteńca Miłoćicy.jpg Wěteńca při puću do Miłoćic
(karta)51.25402814.183618
SK (kamjeń) „Jězuso, budź nam smilny!“ 1881
Wegkreuz Ostro 2 1.JPG Wotrow Cyrkwinska
(karta)51.21767514.188928
SK (kamjeń) „Chwaleny Jězus Chryst!“
Wegkreuz Ostro 3 1.JPG Wotrow Cyrkwinska
(karta)51.21702514.190136
SK (kamjeń) „Twoje hórke ćerpjenje daj mi zbóžne skónčenje.“
Wegkreuz Ostro 1 1.JPG Wotrow Hłowna
(karta)51.21599414.184208
SK (kamjeń) „Chwaleny Jězus Chryst“
Wegkreuz Ostro 4 1.JPG Wotrow Hrodźišćowa
(karta)51.21715814.191306
SK (kamjeń) „Božo, budź miły! Zdźerž strowy a čiły mój serbski lud.“ 1856
Wotrow při puću do Kašec
(karta)51.21599614.184133
SK (kamjeń) „Chwaleny Jězus Chryst“ 1875 Ad majorem Dei gloriam
Wudwor při puću do Pančic-Kukowa
(karta)51.24664714.208471
SK (kamjeń) „Božo žohnuj lud a naš kraj!“
Zejicy – modlerski stołp 1.jpg Zejicy při puću do Chrósćic
(karta)51.22118614.236364
S (kamjeń) 1994
Zejicy – swjaty křiž při puću do Chrósćic 2.jpg Zejicy při puću do Chrósćic
(karta)51.22369214.237847
SK (kamjeń) „Jězuso, přez twój swjaty křiž mje k tebi zbliž.“ 1871 I. P.

Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Ulrich Eichler: Marter und Bildstock – Betsäulen in Sachsen. Verlag D.J.M., Dresden 2003.

Wotkaz[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

 Commons: Swjate křiže w Budyskim wokrjesu – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije