Dźěžnikecy

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Dźěžnikecy
Singwitz
gmejna: Hornja Hórka
zagmejnowanje: 1950
wobydlerstwo: 614 (31. decembra 2016)[1]
wysokosć: 225-245 metrow n.m.hł.
51.14277777777814.401388888889225-245
póstowe čisło: 02692
předwólba: 035938
wotwodźene
słowa:
wobydler/ka:
Dźěžnikečan/-ka
adjektiw:
Dźěžnikečanski
skłonowanje:
Dźěžnikec, Dźěžnikecam, Dźěžnikecy, Dźěžnikecami, w Dźěžnikecach
Dźěžnikecy a wokolina na starej karće

Dźěžnikecy a wokolina na starej karće

Dźěžnikecy (němsce Singwitz) su wjes ze 614 wobydlerjemi[2] na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Běchu hač do lěta 1950 samostatna gmejna a su dźensa najwjetši gmejnski dźěl Hornjeje Hórki.

Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Powětrowy wobraz Dźěžnikec (2019)

Wjes słuša k Hornjohórčanskej gmejnje a leži sewjernje jeje hłowneje wsy mjez 225 a 245 m nad mórskej hładźinu na prawej stronje Sprjewje. W Sprjewinym dole wokoło Dźěžnikec zasydlichu so wot 19. lětstotka wjacore wulke industrijowe zawody.

Susodne wjeski su k Budyšinej słušace Bobolcy na sewjerowuchodźe, Hornja Hórka na juhu, Čorne Noslicy na juhozapadźe kaž tež Słónkecy a Dobruša na sewjerozapadźe.

Ležownostne mjena[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Lada, Pod hajom, Haj, Na Šćelcach (= na Šćeńcach), Pola starej cyhelčiny, Na starych dźěłošćach, Na dołhim, Za wulku łuku, Pjeńčina, Pola duba, Pola chójnow, Pola pućnika, Pola Dobruše, Pola Přišec, Na Kolesku, Pola lipy, Pola Šćeńcy, Při ćělnym puću, Škloronc, Kupa, Pola Šlepy, Dźěžničanska hórka, Wulka łuka, Za chěžkami, Pola hrodźišća, Na klinach, Na Trybach.[3]

Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło Synkewicz je z lěta 1221. Ležownostne knjejstwo wukonješe w 16. kaž tež we 18. lětstotku Budyske tachantstwo, čehoždla wosta wěsty dźěl ludnosće hač do 20. lětstotka katolska.[4]

Wobydlerstwo a rěč[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Dwurěčny napis při wojerskim pomniku na Dźěžnikečanskim kěrchowje

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 221 wobydlerjow, mjez nimi 194 Serbow (88 %).[5] Dźěžnikecy běchu tehdy hišće poměrnje mała serbska wjeska na južnej kromje rěčneho teritorija. Dla spěšneje industrializacije Sprjewineje doliny kónc 19. lětstotka rozrosće wobydlerstwo Dźěžnikec hač do lěta 1925 na 562, při čimž dóstachu so domoródni Serbja do mjeńšiny. W 1920tych lětach spytachu wjacore serbske towarstwa w Budestečanskej wosadźe, tamniše serbstwo zachować a měrjachu so při tym tež na dźěłaćerjow.

Ewangelscy Dźěžnikečenjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe, katolscy Budyskej.

Wosobiny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Jan Rězak (1863–1934) – wučer, redaktor a spisowaćel
  • Jan Wencel (1737–1801) – farar, magister, nabožinski a kulturny prócowar
  • Mikławš Zarjenk (1865–1916) – farar, basnik a spisowaćel

Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  1. staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Budestecy
  2. staw: 31. decembra 2016; Podaća gmejnskeho zarjada Budestecy
  3. Michał Rostok: Ležownostne mjena. W: ČMS 40 (1887), str. 3–50, tu str. 5 (digitalizat).
  4. Dźěžnikecy w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
  5. Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 59. → wšě wjeski

Wotkaz[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

 Commons: Dźěžnikecy – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije