Žmórc
| Žmórc Schmoritz | |||
|---|---|---|---|
 | |||
| wysokosć | 410,5 m | ||
| kraj | Sakska, Němska | ||
| masiw | Łužiske hory | ||
| kamjenizna | granodiorit | ||
| |||
Žmórc[1] abo Šmórc (němsce Schmoritz) je 410,5 metrow wysoka hora, kotraž słuša k sewjernemu hórskemu rjećazej Łužiskich horow a leži njedaloko Budyšina.
Połoženje
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Susodnej horje stej tróšku wyši Lubin w zapadźe a niši Lubjenc w sewjerowuchodźe. W juhowuchodźe přizamknje so Čornobóski rjećaz. Pod Žmórcom leža wsy Bónjecy w sewjerozapadźe, Lubjenc w sewjeru, Splósk we wuchodźe, Chójnica w juhowuchodźe a Chójnička kaž tež Kózły w juhu. Wjeršk namaka so na teritoriju Budestečanskeje gmejny.
Mjeno
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Mjeno hory pochadźa wot serbskeho słowa šmrěk (regionalnje tež šmrjok).
Stawizny
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Na Žmórcu nadeńdźe so kamjentny, dwójny kołojty nasyp ze zornowcowych blokow, kotrehož twarcy znaći njejsu. Nutřkowny nasyp ma přeměr wot 60 do 90 metrow a wysokosć wot hač do 3 metrow. Wonkowny nasyp měri wokoło 170 metrow w přeměrje. W srjedźišću nutřkowneho koła namaka so kumštnje wuhrjebana jama, kotraž so jako rubježna jama mjenuje. Po powědkach bě hród na wjeršku něhdy přez tajny tunl z Budyskim starym městom zwjazany.[2]
Při wurywanju w lětach 1904–06 namaka Richard Needon tam mjez druhim železowu žahlinu, wuhlo, powostanki małych škrěwakow a keramiku.[3] Cyły kompleks je husće zarosćeny a steji wot lěta 1971 jako zemski pomnik pod škitom.
W lěće 1584 kupi město Budyšin wjesku Lubjenc hromadźe ze Žmórcom jako narunanje za zhubjeny Lubin a wužiwa hórski lěs wot tutoho časa jako hajniski rewěr.
Žórła
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- ↑ Filip Jakubaš: Hornjoserbsko-němski słownik. Domowina, Budyšin 1954, str. 540.
- ↑ Richard Andree: Wendische Wanderstudien. Stuttgart 1874, str. 124sl.
- ↑ Theodor Schütze: Um Bautzen und Schirgiswalde. Ergebnisse der heimatkundlichen Bestandsaufnahme im Gebiet von Bautzen und Schirgiswalde. Akademie-Verlag, Berlin 1967, str. 126
Wotkaz
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Sewjerozapadny wuběžk: Klóšterska hora (Pinč) (394) | Trjechowska hora (401) | Knježnina hora (373) | Butrowa hora (388)
Sewjerny rjećaz: Spitzberg (385) | Honak (445) | Wulki Pichow (498) | Ćeleńc (366) | Čertowa klětka (467) | Mnišonc (448) | Lubin (432) | Lubjenc (384) | Žmórc (410) | Hromadnik (511) | Čornobóh (557) | Rubježny hród (541)
Druhi rjećaz: Sokolnik (586) | Darinska hora (491) | Motydłowska wyšina (504) | Chołmy (487) | Běłobóh (497) | Pastwina hora (421)
Třeći rjećaz: Schlechteberg (485) | Kotmar (582) | Beckenberg (408) | Großer Stein (471) | Weißer Stein | Oberoderwitzer Spitzberg (510) | Hutberg (405) | Sonnenhübel (469) | Großer Berg (439) | Schönbrunner Berg (429) | Schanzberg (408)
Štwórty rjećaz: Ungerberg (538) | Tanečnice (599) | Hraniční vrch (522) | Vlčí hora (591) | Frenzelsberg (474)