Karlowa uniwersita

Karlowa uniwersita

Zakładne daty
datum załoženje:	26. januara 1347
nošerstwo:	statny
městno:	Praha (Čěska republika)
wjednistwo:	Tomáš Zima (rektor)
webstrona:	www.cuni.cz

Karlowa uniwersita (čěsce Karlova universita v Praze, łaćonsce Universitas Carolina Pragensis) w Praze je najwažniša uniwersita Čěskeje republiki a najstarša uniwersita Srjedźneje Europy. Druhdy je tež mjenowana jako najstarša němska uniwersita, dokelž wulki dźěl prěnich wučerjow a studentow němsce rěčeše. Dźensa ma někak połsta tysac studentow.

Stawizny

Socha załožerja uniwersity

Karlowa uniwersita je so 26. wulkeho róžka 1347 wot bamža Klementa VI. załožiła a załoženje bu wobkrućene wot čěskeho krala Karla IV. 7. jutrownika 1348. Uniwersita dźěłaše wot lěta 1349. Karlowa uniwersita bě prěnja uniwersita w regionje, čehoždla njeběchu jeje wučerjo a studenća jenož z Krajinow Čěskeje króny (z Čech, Morawy, Šleskeje a Łužicy), ale tež ze Sakskeje, Bayerskeje, Durinskeje, Awstriskeje, Pólskeje, Madźarskeje a dalšich krajow. Wulki dźěl wukrajnych studentow pak Karlowu uniwersitu w lěće 1409 wopušći, jako čěski kral Wjacław IV. wuda w Kutnej Horje Kutnohorský dekret, kotryž jich prawa wobmjezowa. Někotři z nich załožichu w samsnym lěće Lipšćansku uniwersitu.

Karlowa uniwersita a Serbja

Twarjenje Filozofiskeje fakulty Karlowy uniwersity

Sorabistika je so na Karlowej uniwersiće hižo wot spočatka 20. lětstotka wuwučowała. W lěće 1933 bu załožena katedra sorabistiki a powołany prěni profesor sorabistiki, Josef Páta (kotrehož nacije w lěće 1942 zamordowachu). Za čas komunistiskeho knjejstwa we wuchodnej Europje je so oficialne slědźenišćo z politiskich přičin přepołožiło do Lipska, hdźež wutworichu Institut za sorabistiku, a w Praze so katedra sorabistiki rozpušći. Wot lěta 1989 je pak na Filozofiskej fakulće Karloweje uniwersity znowa móžno ju studować.

Wotkazy

• Oficialne stronki (čěsce, jendźelsce)
• Sorabistika na Karlowej uniwersiće (hornjoserbsce, čěsce)