Němska

Zwjazkowa republika Němska
; Wopon Němskeje	; Chorhoj Němskeje
	zakładne daty:
mjeno swójske	Bundesrepublik Deutschland
stolica	Berlin
wobydlerstwo	81.768.000 (2011)
hustosć wobydlerstwa	229/km² (35. stat)
přestrjeń	357.092 km²
forma knježerstwa	republika
hłowa stata	zwjazkowy prezident; Joachim Gauck
šef knježerstwa	zwjazkowa kanclerka; Angela Merkel
měna	euro
hamtska rěč	němčina
připóznate mjeńšinowe rěče	danšćina,; hornjoserbšćina,; delnjoserbšćina,; delnjoněmčina (delnjosakšćina),; frizišćina.
hymna	3. strofa "Lied der Deutschen"
časowe pasmo	UTC+1; UTC+2 MESZ (Měrc – oktober)
nastaće	23. meja 1949; 3. oktobra 1990 (znowazjednoćenje); 1. julija 1867 (sewjeroněmski zwjazk); 18. januara 1871 (Němski reich)
Top Level Domain	.de
telefon	+49
znamjo na awće	D
	mapa
	Połoženje Němskeje w Europje

Němska (něm. Deutschland), oficielnje Němska zwjazkowa republika (něm. Bundesrepublik Deutschland) je srjedźnoeuropski stat.

Geografija[wobdźěłać]

Mjezuje z Danskej na sewjeru, z Nižozemskej, z Belgiskej a Luxemburgskej na zapadźe, z Francoskej na juhozapadźe, z Šwicarskej na juhu, z Awstriskej na juhu a na juhowuchodźe, z Čěskej a z Pólskej na wuchodźe, z Baltiskim morjom na sewjerowuchodźe, z Sewjernym morjom na sewjerozapadźe.

Z wokoło 3,5 miliony wobydlerjemi na 892 km² je Berlin najwjetše město kaž tež kulturelne a medijowe srjedźišćo kraja. Druhe wulke města su Hamburg (1,8 mil. wobydlerjow), Mnichow (1,4 mil. wobydlerjow), Köln (1 mil. wobydlerjow) a Frankobrod nad Mohanom (0,7 mil. wobydlerjow).

Stawizny[wobdźěłać]

Wot 7. oktobra 1949 do 3. oktobra 1990 wobsteještej dwaj němskej stataj: Němska zwjazkowa republika a Němska demokratiska republika.

Politika[wobdźěłać]

Wustawa a tuž prawizniski a politiski fundament Zwjazkoweje republiki je Zakładny zakoń, kotryž bu dnja 23. meje 1949 přiwzaty. Najwyše wustawowe organy Němskeje su Zwjazkowy sejm (legislatiwa), Zwjazkowe knježerstwo z kanclerom (eksekutiwa) a Zwjazkowe wustawowe sudnistwo (judikatiwa). Hłowa stata je Zwjazkowy prezident, kotryž w poprawnym zmysle njeje čłon eksekutiwy.

Zwjazkowe kraje Němskeje[wobdźěłać]

Hač k znowazjednoćenju němskeju statow wobsteješe Němska zwjazkowa republika z 11 zwjazkowych krajow. W lěće 1990 so pjeć nowych krajow přidruži, a to Braniborska, Durinska, Mecklenburgsko-Předpomorska, Sakska a Saksko-Anhaltska.

Zwjazkowe kraje Němskeje zwjazkoweje republiki su dźensa:

kraj	stolica	płonina (tys. km²)	wobydlerstwo
Badensko-Württembergska	Stuttgart	35,7	10.786.227
Bayerska	Mnichow	70,5	12.595.891
Berlin⁽¹⁾		0,892	3.531.201
Braniborska	Podstupim	29,5	2.453.180
Bremen⁽¹⁾		0,404	661.301
Delnja Sakska	Hannover	47,6	7.913.502
Durinska	Jarobrod	16,2	2.221.222
Hamburg⁽¹⁾		0,755	1.798.836
Hessenska	Wiesbaden	21,1	6.092.126
Mecklenburgsko-Předpomorska	Zwěrin	23,2	1.634.734
Porynsko-Pfalca	Mohuč	19,8	3.999.117
Posaarska	Saarbrücken	2,57	1.013.352
Sakska	Drježdźany	18,4	4.054.182
Saksko-Anhaltska	Dźěwin	20,4	2.276.736
Schleswigsko-Holsteinska	Kiel	15,8	2.837.641
Sewjerorynsko-Westfalska	Düsseldorf	34	17.841.956
⁽¹⁾ Berlin a Hamburg stej měsće, kotrejž matej prawej krajej; Bremen je tež měšćanski kraj (Stadtstaat), jenož so wobsteji z dweju městow Bremen a Bremerhaven