Němska
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
| Bundesrepublik Deutschland Zwjazkowa republika Němska |
||
|---|---|---|
Detail |
Detail |
|
| hłowne město | Berlin | |
| wobydlerstwo | 82 438 000 (2005) | |
| hustosć wobydlerstwa | 231 / km² (35. stat) | |
| přestrjeń | 357 092 km² | |
| forma knježerstwa | republika | |
| hłowa stata | zwjazkowy prezident Horst Köhler |
|
| šef knježerstwa | zwjazkowa kanclerka Angela Merkel |
|
| měna | euro | |
| hamtska rěč | němčina | |
| připóznate mjeńšinowe rěče | danšćina, hornjoserbšćina, delnjoserbšćina, delnjoněmčina (delnjosakšćina), frizišćina. |
|
| hymna | 3. strofa "Lied der Deutschen" | |
| časowe pasmo | UTC+1 UTC+2 MESZ (Měrc – oktober) |
|
| nastaće | 23. meja 1949 3. oktobra 1990 (znowazjednoćenje) 1. julija 1867 (sewjeroněmski zwjazk) |
|
| Top Level Domain | .de | |
| telefon | +49 | |
| znamjo na awće | D | |
| mapa | ||
| Połoženje Němskeje w Europje | ||
Němska (něm. Deutschland), oficielnje Němska zwjazkowa republika (něm. Bundesrepublik Deutschland) je srjedźnoeuropski stat.
Wobsah |
[wobdźěłać] Geografija
Mjezuje z Danskej na sewjeru, z Nižozemskej, z Belgiskej a Luxemburgskej na zapadźe, z Francoskej na juhozapadźe, z Šwicarskej na juhu, z Awstriskej na juhu a na juhowuchodźe, z Čěskej a z Pólskej na wuchodźe, z Baltiskim morjom na sewjerowuchodźe, z Sewjerskim morjom na sewjerozapadźe.
Z wokoło 3,4 milionami wobydlerjow na 892 km² je Berlin najwětše město, kulturelne a medijowe srjedźišćo kraja. Druhe města su Hamburg (1,7 mil. wobydlerjow), Mnichow (1,3 mil. wobydlerjow), Köln (980.000 wobydlerjow) a Frankobrod nad Mohanom (650.000 wobydlerjow).
[wobdźěłać] Stawizny
Wot 7. oktobra 1949 do 3. oktobra 1990 wobsteještej dwaj němskej stataj : Němska zwjazkowa republika a Němska demokratiska republika.
[wobdźěłać] Zwjazkowe kraje Němskeje zwjazkoweje republiki
Hač k znowazjednoćenju němskeju statow wobsteješe Němska zwjazkowa republika z 11 zwjazkowych krajow. W lěće 1990 so 5 nowe kraje přidružichu: Braniborska, Durinska, Mecklenburgsko-Předpomorska, Sakska a Saksko-Anhaltska.
Zwjazkowe kraje Němskeje zwjazkoweje republiki su :
| němske mjeno | serbske mjeno | płonina (tys. km²) | wobydlerstwo (mln.)(2) | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Baden-Württemberg | Badensko-Württembergska | 35,7 | 10,7 | |
| 2 | Bayern | Bayerska | 70,5 | 12,4 | |
| 3 | Berlin | Berlin(1) | 0,892 | 3,39 | |
| 4 | Brandenburg | Braniborska | 29,5 | 2,57 | |
| 5 | Bremen | Bremen(1) | 0,404 | 0,663 | |
| 6 | Hamburg | Hamburg (1) | 0,755 | 1,74 | |
| 7 | Hessen | Hessenska | 21,1 | 6,1 | |
| 8 | Mecklenburg-Vorpommern | Mecklenburgsko-Předpomorska | 23,2 | 1,72 | |
| 9 | Niedersachsen | Delnja Sakska | 47,6 | 8 | |
| 10 | Nordrhein-Westfalen | Sewjernorynsko-Westfalska | 34 | 18,1 | |
| 11 | Rheinland-Pfalz | Porynsko-Pfalca | 19,8 | 4,06 | |
| 12 | Saarland | Posaarska | 2,57 | 1,06 | |
| 13 | Sachsen | Sakska | 18,4 | 4,3 | |
| 14 | Sachsen-Anhalt | Saksko-Anhaltska | 20,4 | 2,49 | |
| 15 | Schleswig-Holstein | Schleswigsko-Holsteinska | 15,8 | 2,83 | |
| 16 | Thüringen | Durinska | 16,2 | 2,36 | |
|
(1) Berlin a Hamburg stej měsće, kotrejž matej prawa kraja; Brema je tež městowy kraj (Stadtstaat), jenož so wobsteji z dweju měsće Bremen a Bremerhaven |
|||||
Theodor Heuss (1949 - 1959) • Heinrich Lübke (1959 - 1969) • Gustav Heinemann (1969 - 1974)
Walter Scheel (1974 - 1979) • Karl Carstens (1979 - 1984) • Richard von Weizsäcker (1984 - 1994)
Roman Herzog (1994 - 1999) • Johannes Rau (1999 - 2004) • Horst Köhler (wot 2004)
• Badensko-Württembergska • Bayerska • Berlin • Braniborska • Bremen • Delnja Sakska • Durinska • Hamburg • Hessenska • Mecklenburgsko-Předpomorska • Porynsko-Pfalca • Posaarska • Sakska • Saksko-Anhaltska • Schleswigsko-Holsteinska • Sewjernorynsko-Westfalska
1952 k Badensko-Württembergskej fuzionowali: Südbaden | Württemberg-Baden | Württemberg-Hohenzollern
Awstriska | Belgiska | Bołharska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Irska | Italska | Cypern | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska | Wulkobritaniska
Kandidaty: Chorwatska | Makedonska | Turkowska
Staty
• Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska • Čěska republika • Čorna Hora (Montenegro) • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Republika Makedonska • Rumunska • Ruska • San Marino • Serbiska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska • Ukraina • Vatikanske město • Wulkobritaniska
Rozkorne teritorije:Kosovo • Podněsterska
Wotwisne teritorije: Åland • Baskiska • Bretonska • Färöje • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Kalmyska • Katalanska • Korniska • Łužica • Man' • Sewjerna Irska • Spitzbergen • Šotiska • Wales
[wobdźěłać] Eksterne wotkazy

