Němska

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Zwjazkowa republika Němska
Coat of arms of Germany.svg
Wopon Němskeje
Flag of Germany.svg
Chorhoj Němskeje
zakładne daty:
swójske mjeno Bundesrepublik Deutschland
stolica Berlin
přestrjeń 357.092 km²
wobydlerstwo 81.768.000 (2011)
hustosć zasydlenja 229/km² (35. stat)
forma knježerstwa republika
hłowa stata zwjazkowy prezident
Joachim Gauck
šef knježerstwa zwjazkowa kanclerka
Angela Merkel
měna euro
hamtska rěč němčina
připóznate mjeńšinowe rěče danšćina,
hornjoserbšćina,
delnjoserbšćina,
delnjoněmčina (delnjosakšćina),
frizišćina.
hymna 3. strofa "Lied der Deutschen"
časowe pasmo UTC+1
UTC+2 MESZ (Měrc – oktober)
nastaće 23. meja 1949
3. oktobra 1990 (znowazjednoćenje)

1. julija 1867 (sewjeroněmski zwjazk)
18. januara 1871 (Němski reich)

Top Level Domain .de
telefon +49
znamjo na awće D
mapa
EU location GER.png
Połoženje Němskeje w Europje
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg

Němska (něm. Deutschland), oficielnje Němska zwjazkowa republika (něm. Bundesrepublik Deutschland) je srjedźnoeuropski stat.

Geografija[wobdźěłać]

Mjezuje z Danskej na sewjeru, z Nižozemskej, z Belgiskej a Luxemburgskej na zapadźe, z Francoskej na juhozapadźe, z Šwicarskej na juhu, z Awstriskej na juhu a na juhowuchodźe, z Čěskej a z Pólskej na wuchodźe, z Baltiskim morjom na sewjerowuchodźe, z Sewjernym morjom na sewjerozapadźe.

Z wokoło 3,5 miliony wobydlerjemi na 892 km² je Berlin najwjetše město kaž tež kulturelne a medijowe srjedźišćo kraja. Druhe wulke města su Hamburg (1,8 mil. wobydlerjow), Mnichow (1,4 mil. wobydlerjow), Köln (1 mil. wobydlerjow) a Frankobrod nad Mohanom (0,7 mil. wobydlerjow).

Stawizny[wobdźěłać]

Wot 7. oktobra 1949 do 3. oktobra 1990 wobsteještej dwaj němskej stataj: Němska zwjazkowa republika a Němska demokratiska republika.

Politika[wobdźěłać]

Wustawa a tuž prawizniski a politiski fundament Zwjazkoweje republiki je Zakładny zakoń, kotryž bu dnja 23. meje 1949 přiwzaty. Najwyše wustawowe organy Němskeje su Zwjazkowy sejm (legislatiwa), Zwjazkowe knježerstwo z kanclerom (eksekutiwa) a Zwjazkowe wustawowe sudnistwo (judikatiwa). Hłowa stata je Zwjazkowy prezident, kotryž w poprawnym zmysle njeje čłon eksekutiwy.

Tuchwilu knježi na zwjazkowej runinje wulka koalicija z CDU, CSU a SPD pod kanclerku Angelu Merkel.

Zwjazkowe kraje Němskeje[wobdźěłać]

Hač k znowazjednoćenju němskeju statow wobsteješe Němska zwjazkowa republika z 11 zwjazkowych krajow. W lěće 1990 so pjeć nowych krajow přidruži, a to Braniborska, Durinska, Mecklenburgsko-Předpomorska, Sakska a Saksko-Anhaltska.

Zwjazkowe kraje Němskeje zwjazkoweje republiki su dźensa:

Mapa Němskeje ze zarysowanymi hranicami krajow
kraj stolica płonina (tys. km²) wobydlerstwo
Badensko-Württembergska Stuttgart 35,7 10.569.111
Bayerska Mnichow 70,5 12.519.571
Berlin(1) 0,892 3.531.201
Braniborska Podstupim 29,5 2.449.511
Bremen(1) 0,404 661.301
Delnja Sakska Hannover 47,6 7.778.995
Durinska Jarobrod 16,2 2.170.460
Hamburg(1) 0,755 1.798.836
Hessenska Wiesbaden 21,1 6.016.481
Mecklenburgsko-Předpomorska Zwěrin 23,2 1.600.327
Porynsko-Pfalca Mohuč 19,8 3.990.278
Posaarska Saarbrücken 2,57 994.287
Sakska Drježdźany 18,4 4.050.204
Saksko-Anhaltska Dźěwin 20,4 2.259.393
Schleswigsko-Holsteinska Kiel 15,8 2.806.531
Sewjerorynsko-Westfalska Düsseldorf 34 17.554.329

(1) Berlin a Hamburg stej měsće, kotrejž matej prawej krajej; Bremen je tež měšćanski kraj (Stadtstaat), jenož so wobsteji z dweju městow Bremen a Bremerhaven

Wotkazy[wobdźěłać]

 Commons: Němska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow


Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije