Pólska

Republika Pólska

Wopon Pólskeje	Chorhoj Pólskeje
zakładne daty:
mjeno swójske	Rzeczpospolita Polska
stolica	Waršawa
wobydlerstwo	38.186.860 (30. junija 2010)
hustosć wobydlerstwa	122/km²
přestrjeń	312.678 km²
forma knježerstwa	republika
hłowa stata	prezident Bronisław Komorowski (wot 4. julija 2010)
šef knježerstwa	ministerski prezident Donald Tusk
měna	Złoty
hamtska rěč	pólšćina
hymna	Mazurek Dąbrowskiego
časowe pasmo	UTC+1
njewotwisnosć	ca. 960
Top Level Domain	.pl
telefon	+48
mapa

Pólska je srjedźnoeuropski stat. Stolica je Waršawa.

Oficielna rěč w Pólskej je pólšćina.

Geografija

Mjezuje z Němskej na zapadźe, z Čěskej a ze Słowakskej na juhu, z Ukrainu na juhowuchodźe, z Běłoruskej na sewjerowuchodźe, z Ruskej, Litawskej a Baltiskim morjom na sewjeru.

Najwyša hora je Rysy w horach Tatry (2499 m nad normalnej nulu), a najniše městno su Żuławy Wiślane (1,8 m pod normalnej nulu).

Města

Čisło	Mjeno	Wobydlerstwo	Wojewódstwo
1	Waršawa	1 697 596	Mazowske
2	Łódź	767 628	Łódźske
3	Kraków	757 144	Małopólske
4	Wrocław	635 932	Delnjošleske
5	Poznań	567 882	Wulkopólske
6	Gdańsk	458 053	Pomorske
7	Szczecin	411 119	Zapadnopomorske
8	Bydgoszcz	366 074	Kujawsko-Pomorske
9	Lublin	354 967	Lublińske
10	Katowice	317 220	Šleska
11	Białystok	294 864	Podleske
12	Gdynia	252 791	Pomorske
13	Częstochowa	246 890	Šleska
14	Radom	227 018	Mazowske
15	Sosnowiec	226 034	Šleska
16	Kielce	208 193	Swjatokřižske
17	Toruń	208 007	Kujawsko-Pomorske
18	Gliwice	199 451	Šleska
19	Zabrze	191 247	Šleska
20	Bytom	187 943	Šleska
21	Bielsko-Biała	176 987	Šleska
22	Olsztyn	176 864	Warmińsko-Mazurske
23	Rzeszów	163 069	Pokarpatske
24	Ruda Śląska	146 582	Šleska
25	Rybnik	141 580	Šleska

Wojewódstwa

Pólska wobsteji ze slědowacych wojewódstwow (pol. województwo):

1. Delnjošleska
2. Kujawsko-pomorska
3. Łódźska
4. Lublińska
5. Lubušska
6. Małopólska
7. Mazowska
8. Opolska
9. Pokarpatska
10. Podleska
11. Pomorska
12. Šleska
13. Swjatokřižska
14. Warmińsko-Mazurska
15. Wulkopólska
16. Zapadnopomorska

Politika

Wot 4. julija 2010 je Bronisław Komorowski pólski prezident. Je naslědnik prezidenta Lecha Kaczińskeho (Prawo i Sprawiedliwość), kotryž 10. apryla 2010 přez spad lětadła smjertnje znjezboži. Ministarski prezident je Donald Tusk (Platforma Obywatelska).

W dźensnišim parlamenće su strony: Platforma Obywatelska, Prawo i Sprawiedliwość, Lewica, Polskie Stronnictwo Ludowe. Koaliciju twortej Platforma Obywatelska a Polskie Stronnictwo Ludowe.

Stawizny

Pólska za Bolesława Chrobłeho

Spočatk Pólskeje je z knježerstwom Mieszka I. był. W lěće 966 je dupjenje Pólskej było. Prěni kral Pólskej je w 1025 Bolesław Chrobły był.

Unija w 17. lětstotku

Wot 1385 je Pólska z Litawskej uniju stworiła. Ta unija bu tež "Rzeczpospolita Obojga Narodów" ("Republika dweju narodow") mjenowana.

W lěće 1795 je Pólska přestała eksistować a Pólska bu mjez Pruskej, Ruskej a Rakusko-Wuherskej rozdźělena.

Pólska je njewotwisnosć po prěnjej swětowej wójnje wróćo dóstała.

II. republika (1919-1939)

Za čas druheje swětoweje wójny je Pólska 5.600.00 ludźi (16% populaciji z 1939) zhubiła.

W lětach 1945-1989 Pólska běše komunistiska Ludowa republika Pólska (pólsće: Polska Rzeczpospolita Ludowa, PRL).

Wot lěta 1999 je Pólska čłon NATO, wot 1. meje 2004 Europskeje unije.

Eksterne wotkazy

 Commons: Pólska – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

• Portal Polska.pl
• Prezident Pólskeje
• Knježerstwo Pólskeje
• Sejm Pólskeje
• Senat Pólskeje

Čłonske staty Europskeje Unije

Awstriska | Belgiska | Bołharska | Cypernska | Čěska | Danska | Estiska | Finska | Francoska | Grjekska | Irska | Italska | Letiska | Litawska | Luxemburgska | Madźarska | Malta | Němska | Nižozemska | Portugalska | Pólska | Rumunska | Słowakska | Słowjenska | Španiska | Šwedska | Wulkobritaniska

Kandidaty: Chorwatska | Makedonska | Turkowska

Staty a wotwisne teritorije w Europje

Staty

• Albanska • Andorra • Awstriska • Belgiska • Běłoruska • Bołharska • Bosniska a Hercegowina • Čěska republika • Čorna Hora • Danska • Estiska • Finska • Francoska • Grjekska • Chorwatska • Irska • Islandska • Italska • Letiska • Liechtenstein • Litawska • Luxemburgska • Madźarska • Malta • Moldawska • Monaco • Němska • Nižozemska • Norwegska • Pólska • Portugalska • Republika Makedonska • Rumunska • Ruska¹ • San Marino • Serbiska • Słowakska • Słowjenska • Španiska • Šwedska • Šwicarska • Turkowska¹ • Ukraina • Vatikanske město • Wulkobritaniska

Rozkorne teritorije:Kosowo • Podněsterska

Druhe teritorije: Åland • Baskiska • Bretanja • Färöje • Friziska • Friulska • Gagauska • Galicija • Gibraltar • Guernsey • Jendźelska • Jersey • Kalmyska • Katalanska • Korniska • Łužica • Man' • Sewjerna Irska • Svalbard • Šotiska • Wales

¹ Leži zdźěla w Aziji.