drohopłun

Drohopłun je chemiski element, kotryž pod normalnymi wuměnjenjemi jako płun wustupuje. Nimo toho su drohopłuny jara inertne, při čimž inertnosć wot heliuma hač do ćešich elementow (neon, argon, krypton, ksenon a radon) wotebjerje. Tohodla w přirodźe njejsu znate chemiske wjazby. Pod wěstymi wuměnjenjemi je synteza wjazby so radźi. Wot lěta 1962 so su někotre wjazby wot Xenona (XeF₂, XeF₄ atd.) syntetizowali.

Mendelejew njeměješe drohopłuny w swojej periodowej tabulce, dokelž njeběchu tehdy hišće wotkryte. Ale w lěće 1868 wotkry Pierre Jules Cesar Janssen helium w słóncu. W lěće 1894, William Ramsay wotkry prěni drohopłun tu na zemi, płun w powětrje, a wón mjenowaše jón argon. W lěće 1898 so krypton a neon wotkryštej, a w lěće 1900 wotkry Friedrich Ernst Dorn radon.

Wužiwaja drohopłuny w fluoreskowacych, a "neonowych" lampach. Často wužiwaja argon zo by škitali wažne historiske dokumenty přećiwo kislikej.

• 
  Barba swěćaceho heliuma
• 
  Barba swěćaceho neona
• 
  Barba swěćaceho argona
• 
  Barba swěćaceho kriptona
• 
  Barba swěćaceho ksenona
• 
  Skowowanje z wužiwanjom drohopłuna
• 
  Šema skowowanja z wužiwanjom drohopłuna

Hlej tež

• wjazby z drohopłunami

Skupina →

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

↓ Perioda

1

1 H

2 He

2

3 Li

4 Be

5 B

6 C

7 N

8 O

9 F

10 Ne

3

11 Na

12 Mg

13 Al

14 Si

15 P

16 S

17 Cl

18 Ar

4

19 K

20 Ca

21 Sc

22 Ti

23 V

24 Cr

25 Mn

26 Fe

27 Co

28 Ni

29 Cu

30 Zn

31 Ga

32 Ge

33 As

34 Se

35 Br

36 Kr

5

37 Rb

38 Sr

39 Y

40 Zr

41 Nb

42 Mo

43 Tc

44 Ru

45 Rh

46 Pd

47 Ag

48 Cd

49 In

50 Sn

51 Sb

52 Te

53 I

54 Xe

6

55 Cs

56 Ba

*

72 Hf

73 Ta

74 W

75 Re

76 Os

77 Ir

78 Pt

79 Au

80 Hg

81 Tl

82 Pb

83 Bi

84 Po

85 At

86 Rn

7

87 Fr

88 Ra

**

104 Rf

105 Db

106 Sg

107 Bh

108 Hs

109 Mt

110 Ds

111 Rg

112 Uub

113 Uut

114 Uuq

115 Uup

116 Uuh

117 Uus

118 Uuo

(*)

57 La

58 Ce

59 Pr

60 Nd

61 Pm

62 Sm

63 Eu

64 Gd

65 Tb

66 Dy

67 Ho

68 Er

69 Tm

70 Yb

71 Lu

(**)

89 Ac

90 Th

91 Pa

92 U

93 Np

94 Pu

95 Am

96 Cm

97 Bk

98 Cf

99 Es

100 Fm

101 Md

102 No

103 Lr

Skupiny chemiskich elementow periodiskeje tabele
Alkaliske kowy Kowy alkaliskich zemicow Přechodne elementy Halogeny Drohopłuny Kowy Połkowy Njekowy Lantanoidy Aktinoidy
Zeskupjenje (při standardnych wuměnjenjach) Płuny Kapaliny Krute maćizny	Wustupjenje w přirodźe Njewotkryte Kumštne Radioaktiwne Stabilne