Jan Cyž (jurist)

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać

Dr. Jan Cyž (* 13. januara 1898 w Žuricach; † 21. nowembra 1985 w Budyšinje) bě serbski jurist, spisowaćel, nakładnik a prěni krajny rada Budyskeho wokrjesa po druhej swětowej wójnje.

Žiwjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Po wopyće Budyskeje tachantskeje šule a němskeho gymnazija na Praskej Małej stronje studowaše na Karlowej uniwersiće prawnistwo. W tutym předmjeće pozdźišo tež promowowaše. Wot 1926 do 1932 bě z nawodu Choćebuskeje wotnožki Serbskeje ludoweje banki. Dla swojeho dźěła a aktiwitow w serbskim narodnym hibanju bu 1933 krótkodobnje wot nacionalsocialistow zajaty. Wot 1934 hač do zakaza w lěće 1937 bě z wudawaćelom Serbskich Nowin. Za čas druheje swětoweje wójny bu znowa wot Gestapo zajaty, móžeše pak při bombardowanju Drježdźan dnja 13. februara 1945 hromadźe z Janom Meškankom z jastwa ćeknyć.

Dnja 10. meje 1945 bu Domowina pod komisariskim předsydstwom Jana Cyža w Chrósćicach znowa załožena. Hišće w samsnym měsacu bu Cyž wot sowjetskeje komandantury za noweho krajneho rady Budyskeho wokrjesa wuzwoleny. W tymle zastojnstwje běše jemu móžno, hromadźe z wjednistwom Domowiny pod Pawołom Nedom Serbow na wažne pozicije we wokrjesu přinjesć a z tym natwar dwurěčneho šulstwa a zarjadnistwa po wójnje zmóžnjeć.

W meji 1955 bu dla politiskich diferencow z wokrjesnym wjednistwom SED wotsadźeny a dźěłaše potom zaso jako wudawaćel serbskeho dźenika, kotryž nětko pod mjenom Nowa doba wuńdźe.

Twórby (wuběr)[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Za wšědnym chlěbom. Žiwjenski wobraz serbskeho holana. Berlin: Volk und Wissen, 1957
  • Mój sokoł. Wuběrk basnjow a prozy. Budyšin: LND, 1962
  • Jan Arnošt Smoler. Wobrys jeho žiwjenja a skutkowanja. Budyšin: LND, 1966
  • Wojowanje wo wuswobodźenje Łužicy. Za čas wulkeje bitwy wo Berlin 1945. Budyšin: LND, 1975
  • Ćernje na puću do swobody. Dopomnjenki wot nowembra 1944 do kónca meje 1945. Budyšin: LND, 1979
  • Hdyž so młody na puć podaš. Dopomnjenki z časa dźěćatstwa a młodosće hač do apryla 1926. Budyšin: LND, 1983
  • W tlamje ječibjela. Dopomnjenki na lěta 1926 do 1944. Budyšin: LND, 1984

Wotkazy[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije