K wobsahej skočić

Wšědna akelaja

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Wšědna akelaja
Aquilegia vulgaris
systematika
Domena Eukaryoty
Swět Rostlinstwo
  Eudikotyledony
rjad: (Ranunculales)
swójba: Maslenkowe rostliny (Ranunculaceae)
podswójba: (Isopyroideae)
tribus: (Isopyreae)
ród: Akelaja[1][2] (Aquilegia)
družina: Wšědna akelaja
wědomostne mjeno
Aquilegia vulgaris
L. (1753)
Wobdźěłać
p  d  w
Jědojta družinaŠkitana družina

Wšědna akelaja (Aquilegia vulgaris) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (Ranunculaceae). Dalše serbske mjena su worjołčka[2], přećiwne zelo[2], módry zwónčk[2] a zahrodne zwónčki.

Aquilegia vulgaris

Wšědna akelaja je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 40 hač do 80 cm.

Stołpik je zrunany a jara rozhałuzowany.

Łopjena su měnjate, dwójce třiličbne a wobsteja z stołpikatych łopješkow. Wone su často módrozelene. Spódnje łopjena su dołho stołpikate, mjeztym hornje su sedźace.

Kćěje wot meje hač do julija. Nygace kćenja su módrowioletne, rědko róžojte abo běłe. Wone wobsteja z pjeć wotstejacych a pjeć titkojtych, dołho wotrohatych łopješkow a docpěja dołhosć wot 3 hač 5 cm. Jich próškowe łopješka jenož mało wusahuja.

Płody su zrunane a pjećdźělne.

Rosće w swětłych lisćowych lěsach, w kerčinach, na kromach žiwych płotow a na łukach.

Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena.

  • Aquilegia atrata (ćěmna akelaja) ma brunowioletne kćenja. Jeho próškowe łopješka su dlěše.
  1. Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče. Hornjoserbsko-němski słownik. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2005, ISBN 3-7420-1920-1, str. 19.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 W internetowym słowniku: Akelei
  • Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 280 (němsce)
  • Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 220 (němsce)
  • Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
  • Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
  • Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
  • Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Commons
Commons
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije