Kćenjowa jaseń

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Kćenjowa jaseń
Fraxinus ornus 003.jpg
Kćenjowa jaseń (Fraxinus ornus)
systematika
Domena Eukaryoty
Swět Rostlinstwo
  Rosidy
Eurosidy I
porjad: (Lamiales)
swójba: Wolijowcowe rostliny
(Oleaceae)
ród: Jaseń[1][2] (Fraxinus)
družina: Kćenjowa
wědomostne mjeno
Fraxinus ornus
L.
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg

Kćenjowa jaseń (Fraxinus ornus) je štom ze swójby wolijowcow (Oleaceae).

Wopis[wobdźěłać]

Kćenjowa jaseń je štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 10 hač do 15 m.

Króna je kulojta. Zdónk je krótki, při čimž skora je hładka a šěra.

Młode hałuzy su wopłonjene abo žłobikowane, małko zhibujomne, oliwozelene hač šěre.

Zymske pupki su w směrje kónčkow sylnje spěchowane, při čimž kónčny pupk zwjetša je wjetši hač bóčne. Wone docpěwaja dołhosć wot 13 mm. Pupkowe šupizny su pjelsćojće kosmate a šěrobrune.

Łopjena[wobdźěłać]

Přećiwostejne łopjena wobsteji z pjeć hač dźewjeć owalnych, mutnozelenych łopješkow. Wone su njeporowje pjerite, na hornim boku nahe, delnim boku móškojće kosmate a docpěwaja dołhosć wot 15 hač do 25 cm. Łopjenowe stołpiki docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 7 cm. Łopješka su lancetojte a docpěwaja dołhosć wot hač do 7 cm a šěrokosć wot 2,5 cm, při čimž jich kónčki su dołho wućehnjene. Kroma łopjenow je tupje rězana.

Kćenja[wobdźěłać]

Kćěje w pózdnim nalěću (w aprylu). Wonjace, napadnjace, běłojte, pjerite kćenja su běłe a steja w nakónčnych pakićach. Wone so z łopjenami jewja. Keluch je hłuboko štyridźělny, docpěwa dołhosć wot 1 mm a na płodźe zawostanje. Króna wobsteji z dweju abo štyri na spódku porowje zrosćenych, wuskich łopješkow, kotrež docpěwaja dołhosć wot 7 hač do 15 mm. Dwě próškowej łopješce stej zwjetša tak dołhej kaž króna.

Płódnik je hornjostejni a wusko kehelojty.

Płody[wobdźěłać]

Płody su małke, wuske a křidłate. Wone docpěwaja dołhosć wot 3 hač do 4 cm a šěrokosć wot 7 hač do 10 mm a w septembrje a oktobrje dozrawja.

Stejnišćo[wobdźěłać]

Ma radšo suche, wapnite abo bazowe hlinjane a kamjentne pódy.

Rozšěrjenje[wobdźěłać]

Wona rosće w južnej Europje a Małej Aziji dźiwja a při nas w parkach.

Nóžki[wobdźěłać]

  1. Pawoł Völkel: Prawopisny słownik hornjoserbskeje rěče. Hornjoserbsko-němski słownik. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2005, ISBN 3-7420-1920-1, str. 175.
  2. W internetowym słowniku: Esche

Žórła[wobdźěłać]

  • Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 394 (něm.)
  • Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 430, jako podobna družina Blumen-Esche (Fraxinus ornus) pod hesłom Gewöhnliche Esche (Fraxinus excelsior) (něm.)
  • Ulrich Hecker: BLV Handbuch Bäume und Sträucher, ISBN 978-3-8354-0021-4, strona 432 (něm.)

Eksterne wotkazy[wobdźěłać]

Commons
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije