Wulki mak
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
 |
|
| Wulki mak (papaver rhoeas) | |
| systematika | |
|---|---|
| Domena | Eukarioty |
| Swět | Rostlinstwo |
| klasa: | (Rosopsida) |
| podklasa: | (Ranunculidae) |
| porjad: | (Papaverales) |
| swójba: | Makowe rostliny (Papaveraceae) |
| podswójba: | Papaveroideae |
| ród: | mak (Papaver) |
| družina: | Wulki mak |
| wědomostne mjeno | |
| Papaver rhoeas | |
| L. | |
Wulki mak (papaver rhoeas) je rostlina ze swójby makowych rostlinow. Dalše ludowe mjena su: dźiwi mak, kuklinka, smažnička, kokula, pólny mak.
Wobsah |
[wobdźěłać] Wopis
Wulki mak je jednolětna, přilěhawje abo wotstejace kosmata rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 70 cm (30-90 cm).
Stołpiki su zrunane.
Łopjena su podołhojte, pjerkojte ze zubatymi wotrězkami, delnje su stołpikojće šwižnjene, hornje su sedźace.
Wón kćěje wot meje hač do julije. Kćenja su na kóncu stejace, čerwjene, docpěwaja šěrokosć wot 5 hač do 8 cm. 2 zelenje keluškowej łopješce su seršćate kosmate chětře padnjace. 4 šarlachčerwjene kćenjowe łopješka docpěwaja dołhosć wot 4 cm a maja čorny blak na spódku kwěta. Kćenja su typiske próškowe kwěty bjez nektara. Nadbytk próška přiwabjuje insekty za wopróšenje.
Płód je naha, kulojta tobołka, kotraž docpěwa dołhosć mjezy 1 a 2 cm a je jedyn abo dwaj razaj tak dołhi kaž šěroki. Symjenja su małe, jěrchenkoformowe, ćmowobrune. Symjenja buchu z pomocu wětra rozšěrjene.
Cyła rostlina wobsahuje běłu mlóčnu mězu.
[wobdźěłać] Stejnišćo
Wón rosće na žitnych polach, smjećišćach, pućowych kromach, terenach dwórnišćow. Preferuje lětoćopłe, zwjetša wapnite hlinowe pódy.
[wobdźěłać] Přestrjeń
Wulki mak je nimale swětodaloko rozšěrjeny.
[wobdźěłać] Substancy
Rostlina wobsahuje isochinolin-alkaloidy. W kćenju nimo anthocyanow su sliny.
[wobdźěłać] Podobne družiny
Eksistuja někotre podobne družiny:
- Papaver dubium ma kćenjowe łopješka z dołhosću wot 1-2 cm.
- Papaver hybridum ma seršćaty, jejkojty abo kulojty płód; rosće rědko na hlinjanych a pěskowych pódach.
- Papaver argemone rosće na małowapnite pódach, žitnych polach a pěskowych pódach.
[wobdźěłać] Žórła
- GU Maxi-Kompaß Blumen, ISBN 3-7742-3852-9, strona 106
- GU Naturführer Blumen, ISBN 3-7742-1507-3, stronje 110-111
- Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče. Maćica serbska, Budyšin (1927)
- Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
- Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Blütenpflanzen, ISBN 3-405-13557-5, stronje 148-149
- Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 18
- Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin (1981)
[wobdźěłać] Eksterne wotkazy
- natur-lexikon.com (něm.)
