Dorničel
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
 |
|
| Dorničel (wosrjedź oktobra) | |
| systematika | |
|---|---|
| Domena | Eukarioty |
| Swět | Rostlinstwo |
| klasa: | Rosopsida |
| podklasa: | (Rosidae) |
| porjad: | (Rosales) |
| swójba: | Róžowe rostliny (Rosaceae) |
| podswójba: | Spiraeoideae |
| tribus: | (Amygdaleae) |
| ród: | Prunus |
| družina: | Dorničel |
| wědomostne mjeno | |
| Prunus spinosa | |
| L. | |
Dorničel (Prunus spinosa) je kerk ze swójby róžowych rostlinow. Dalše ludowe mjena su: wulki hłohonc, dornyk a raćešin.
Wobsah |
[wobdźěłać] Wopis
Dorničel je lětozeleny, ćernjaće wuhotowany, wotstejace a husto rozhałuzkowany kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 1 hač do 3 m.
Młode hałuzy na spočatku su kosmate, ale skerje so wobnažuja, maja čerwjenojtu skoru, kotraž w starosće čornje.
Zymske pupki su kulojte, docpěwaja wysokosć wot 1 hač do 2 mm a su šěrobrune hač do čerwjenobrune.
Łopjena su měnjate a docpěwa dołhosć wot 2 hač do 4 cm (5 cm) a su dołho stołpikate.
Łopjency su nawopačnje owalne hač do eliptiske, docpěwaja dołhosć wot 3 hač do 4 cm a šěrokosć wot 15 hač do 20 mm, maja na spódku małe nektarowe žałzy a su na hornim boku ćmowozelene, na delnim boku jasniše a na žiłkach kosmate.
Kćěje wot apryla hač do meje. Kćenja steja po jednym abo po dwěmaj, su krótko stołpikate, kćěja dołho před wućěrjenjom lisća a docpěwaja šěrokosć wot 1 hač do 1,5 cm. Wone su dwusplažne, maja dwójny kćenjowy přikryw a su pjećličbne. Keluch je njenahladny. Krónowe łopješka docpěwaja wulkosć wot 5 hač do 8 mm a su běłe. Stameny su něhdźe 20.
Póčkaty płód je kulowaty, nimale čorny, docpěwa wulkosć wot 10 hač do 15 mm. Póčka docpěwa wulkosć wot 8 hač do 9 mm, je kulojta a so njewotdźěluje wot zeleneho, kisałeho płodoweho mjasa. Płody zrawja wot septembra hač do oktobra.
Kćenja buchu wot insektow předewšěm pčołow wopróšene.
Dorničel z štyrikróćnej sadu chromozomow płaći jako pochadna forma slowčiny (Prunus domestica), kotraž ma šěsćkróćnu sadu chromozomow. Druha pochadna forma je bombawka (Prunus cerasifera) z dwójnej sadu chromozomow.
[wobdźěłać] Stejnišćo
Rosće w słónčnych kerčinach resp. žiwych płotach, na lěsnych a pućowych kromach, kamjentnych hromadach. Preferuje wutkate, často wapnite pódy.
[wobdźěłać] Rozšěrjenje
Dorničel je w Europje z wuwzaćom sewjera a sewjerowuchoda, w małoaziji, Kawkazu, sewjerozapadnej Africe rozšerjeny.
[wobdźěłać] Žórło
- Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 456 (něm.)
- Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Bäume und Sträucher, ISBN 3-405-13737-3, strony 66-67 (něm.)
- Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 418 (něm.)
