K wobsahej skočić

Chołm

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
(ze strony „Khołm” sposrědkowane)
Chołm
Kollm
Połoženje Chołma na karće Hornjeje Łužicy
Połoženje Chołma na karće Hornjeje Łužicy
DEC
gmejna: Kwětanecy při jězoru
zagmejnowanje: 1994
wobydlerstwo: 254 (30. junija 2025)[1]
přestrjeń: 11,514 km²
wysokosć: 165 metrow n.m.hł.
51.26666666666714.728888888889165
póstowe čisło: 02906
předwólba: 03588
starše mjena: Kolme (1396), Kolman (1421), Culmen (1469), Kollmen (1536), Culmen (1551), Collm (1768), Kołm (1835), Khołm (1843)
wotwodźene
słowa:
wobydler/ka:
Chołmjan/-ka
adjektiw:
Chołmjanski
skłonowanje:
Chołma, Chołmej, Chołm, Chołmom, w Chołmje
Chołmjanska ewangelska cyrkej
Chołmjanska ewangelska cyrkej

Chołmjanska ewangelska cyrkej

wikidata: Chołm (Q159869)

Chołm (němsce Kollm) je cyrkwinska wjes we wuchodosakskim wokrjesu Zhorjelc. Je zarjadniske sydło gmejny Kwětanecy při jězoru a leži 165 metrow nad mórskej hładźinu. Ma něhdźe 270 wobydlerjow.

Powětrowy wobraz z lěta 2019

Wjes leži šěsć kilometrow juhozapadnje Niskeje při zapadnym kóncu Kwětanečanskeho spjateho jězora a je na sewjeru, juhu a zapadźe wobdata wot hole. Zapadnje Chołma leži Wysoka Dubrawa (307 m), na sewjeru Gmejnska hora (222 m). Při jězorje mjez Chołmom a Sprjojcami je campingownišćo.

Susodne wsy su Sprjojcy na sewjerowuchodźe, Dźěže na juhowuchodźe, Radšow (gmejna Wysoka Dubrawa) a juhozapadźe a Kamjentna Wólšinka na sewjerozapadźe.

Knježi dom w Chołmje

Jadro sydlišća je mały kulowc. Prěnje historiske naspomnjenje jako Kolme pochadźa z lěta 1396.[2] Mjeno poćahuje so na hórki blisko sydlišća.[3] Ležownostne knjejstwo měješe ryćerkubło we wsy.

Cyrkej měješe Chołm hižo do 16. lětstotka. Po reformaciji so tule serbsce prědowaše, pozdźišo tež němsce. Do wosady słušeštej Hóršow (do 1876) a Kamjentna Wólšinka (wot 1847, do toho do Hbjelska). Cyrkej w Hóznicy běše hač do lěta 1843 filiala Chołmjanskeje wosady.[2]

Hač do lěta 1994 běše Chołm samostatna gmejna, wot lěta 1968 z gmejnskim dźělom Kwětanecy. Tute so krótko po tym za rěčnu zawěru wottorhachu. Jako so gmejnje Chołm a Sprjojcy w lěće 1994 zjednoćištej, rozsudźištej so za „neutralne“ mjeno Kwětanecy při jězoru.

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 401 wobydlerjow, mjez nimi 200 Serbow (50 %).[4] W cyłej Chołmjanskej wosadźe chodźachu tehdy hišće 80 wosadnych k serbskej a 433 k němskej spowědźi.[5] Hamtske pruske ludličenje z lěta 1905 zapisa porno tomu jenož hišće sydom serbskorěčnych mjez 302 wobydlerjemi.

Poslednju serbsku Božu słužbu dźeržachu w lěće 1898.

Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 1 %.

Chołm leži južnje statneje dróhi S 109 (Budyšin–Niska). Busowa linija 31 zwjazuje wjes wodnjo hodźinsce z Niskej, Wósporkom a Lubijom.

Při Chołmjanskej cyrkwi ze 16. lětstotka namakamy narowny pomnik Łahodźic fararjec swójby. Jan Lahoda skutkowaše nimale štyri lětdźesatki w Chołmje a wuwučowaše na farje tež serbšćinu młodym duchowniskim kandidatam. Swojim dźěćom da – njewšědnje za tehdyši čas – wuraznje serbske mjena Bohusław, Lubin, Lubinka a Zera. Pěskowcowy pomnik steji na južnym boku cyrkwje na trawniku a ma němski napis.[6]

 Commons: Chołm – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
  1. ↑ staw: 30. junija 2025; podaća gmejnskeho zarjada Kwětanecy pod quitzdorf-am-see.de
  2. 1 2 Chołm w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
  3. ↑ Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch. LND, Budyšin 2008, str. 91.
  4. ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954, str. 118. → wšě wjeski
  5. ↑ Arnošt Muka: Statistika Łužiskich Serbow. Wobličenje a wopisanje hornjo- a delnjo-łužiskeho Serbowstwa w lětach 1880–1885. Budyšin 1884–86, str. 178
  6. ↑ Trudla Malinkowa: Sorbische Denkmale. 1. nakład, LND, Budyšin 2022, str. 104sl.
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije