Jan Michał Budar

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Zur Navigation springen Zur Suche springen

Jan Michał Budar (němsce Johann Michael Buder; * 9. decembra 1713 w Hornjej Hórce; † 25. nowembra 1789 runje tam) bě ryćerkubler, prawiznik a zakitowar serbskich roboćanow. Wón załoži załožbu za njezamóžitych Serbow.

Žiwjenje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Dnja 2. oktobra 1867 poswjećeny wopomnjenski kamjeń při Budestečanskej cyrkwi (napismo: JAN MICHAŁ BUDAŔ. DOBROĆEL SERBOW.)

Jan Michał Budar, syn ryćerkublerja, wopyta w Budyšinje łaćonsku šulu a studowaše w Lipsku prawnistwo. Jako prawiznik běše zapisany do rjada sakskich adwokatow. W rozswětlerskim duchu zarjadowaše wón swoje kubła sam. Byrnjež Budar zemjanskeho pochada njebył, bě wón jako knjez nad Hornjej Hórku, kotraž słušeše tehdy k sakskemu Mišnjanskemu hamtskemu wobwodej Stołpin, njewotwisny wot łužiskich knježkow, přećiwo kotrymž zastupowaše prawa serbskich burow – husto bjezpłatnje abo za niske zarunanje.

Hižo 22 lět do jeho smjerće, w testamenće z lěta 1767, přepoda Jan Michał Budar hamtej w Stołpinje swoje zawostajenstwo, w kotrymž wón cyłe swoje nahladne zamóženje serbskej chudźinje Hornjeje a Delnjeje Łužicy a Mišnjanskeje (njehladajo na konfesionalnu přisłušnosć) namrěje. Hakle 40 lět po jeho smjerći so pak z realizowanjom wotkazanja započinaše, 1830 w Pruskej a 1833 w Sakskej. Załožba skutkowaše hač do lěta 1924, jako inflacija zbytne srědki zniči.

Pomnik[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

W lěće 1867 počesćichu jeho Serbja z pomnikom na rowje w Budestecach a składnostnje 300tych narodnin so w lěće 2013 při jeho ródnym domje w Hornjej Hórce wopomnjenska tafla wotkry. Budestečanski pomnik bu jako wuraz dźakownosće serbskeho ludu z dobrowólnych darow financowany a płaći jako prěni serbski pomnik za zasłužbneho Serba. Posledni raz bu w lěće 1989 wobnowjeny.[1]

Literatura[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Žórła[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

  • Frido Mětšk: Budar, Jan Michał. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 81
  1. Trudla Malinkowa: Budarjowy pomnik w Budestecach – spočatk serbskeho pomnikarstwa. W Rozhledźe 10/2017, str. 23–27
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije