Lěsna truskalca

Lěsna truskalca

Lěsna truskalca (Fragaria vesca)
systematika
Domena	Eukaryoty
Swět	Rostlinstwo
	Eurosidy I
porjad:	(Rosales)
swójba:	Róžowe rostliny (Rosaceae)
podswójba:	(Rosoideae)
ród:	Truskalca (Fragaria)
družina:	Lěsna truskalca
wědomostne mjeno
Fragaria vesca
L.

Lěsna truskalca (Fragaria vesca) je rostlina ze swójby róžowych rostlinow. Dalšej serbskej ludowej mjenje stej pódtrawnica a potrjenica.

Lěsna truskalca je diploidna (2n=14) a njeje dźiwja forma zahrodneje truskalcy.

kćenja lěsneje truskalcy

płody

ilustracija, Otto Wilhelm Thomé (1885)

Wopis

Lěsna truskalca je zelišćowa, wjacelětna a zymozelena rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 20 cm. Rostlina je kosmata a ma dołhe wuběžki z korjenjemi.

Łopjena

Łopjena su trawuzelene, na pódźe stejace w rozeće, dołhostołpikowe, rukoformowje 3-dźělne z hrubje zubatymi dźělnymi łopješkami z dołhosću wot 2 hač 6 cm.

Kćenja

Wona kćěje wot apryla hač do junija. Kćenja docpěwaja šěrokosć mjezy 1 a 1,5 cm a maja 5 běłych kćenjowych łopješkow. Kwětnistwo ma hač do 10 kćenjow a je podobne we formje na wokołk. Wosrjedź kćenja su něhdźe 20 žołtych stamenow. Krónowe łopješka su kulojte abo jejkojte.

Kćenja lěsneje truskalcy buchu wot insektow wopróšene.

Płody

Płody su jednosymjenjowe worješki na brěčkatym kćenjowym spódku. Wone wobsahuja hač do 10 procentow cokora a chětro wjele mineralnych maćiznow.

Stejnišćo

Wona rosće we swětłych lěsach, na pućowych kromach a pod kerčinami. Preferuje skerje wutkate pódy.

Rozšěrjenje

Lěsna truskalca je w cyłej Europje a sewjernej Aziji rozšěrjena.

Podobna družina

• Wysoka truskalca (Fragaria moschata) kotrejež kwětnistwo je 8- hač do 18-kćenjowe. Kćenja dosahuja šěrokosć mjezy 1,5 a 2,5 cm. Kćenjowe stołpiki su padorunje wotstajace kosmate.

Žórła

• GU Maxi-Kompaß Blumen, ISBN 3-7742-3852-9, strona 181 (něm.)
• GU Naturführer Blumen, ISBN 3-7742-1507-3, stronje 182-183 (něm.)
• Naturführer Pflanzen und Tiere, Urania-Verlag Leipzig Jena Berlin, ISBN 3-332-00256-2, 1989, strona 80 (něm.)
• Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 60 (něm.)
• Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Blütenpflanzen, ISBN 3-405-13557-5, stronje 86-87 (něm.)
• Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 152 (něm.)
• Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
• Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
• Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
• Rothmaler, W. et al.: Exkursionsflora von Deutschland, Band 1-4, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin (2002)

Eksterne wotkazy

• hojenska rostlina Lěsna truskalca (něm.)