Kosmačkowc

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije

Dźi do: Nawigacija, Pytać
Kosmačkowc
Stachelbeeren.jpg
Kosmačkowc (Ribes urva-crispa)
systematika
Domena Eukarioty
Swět Rostlinstwo
klasa: (Rosopsida)
podklasa: (Rosidae)
porjad: (Saxifragales)
swójba: Kosmačkowe rostliny (Grossulariaceae)
ród: Januškowc (Ribes)
družina: Kosmačkowc[1][2]
wědomostne mjeno
Ribes urva-crispa
L.
Commons-logo.svg Galerija fotow we Wikimedia Commons
Projektowa strona Wikipedija:Projekt za botaniku
Wobdźěłać

Kosmačkowc[1][2] (Ribes urva-crispa) je kerk ze swójby kosmačkowych rostlinow. Dalše serbske mjena su kosmata jahoda, kałata jahoda. Jeho jahoda rěka kosmačk[1][2].

Ilustracija
Ilustracija
Čerwjene płody
Čerwjene płody
Kćějaca hałuza dźiwjeje formy
Kćějaca hałuza dźiwjeje formy

Wobsah

[wobdźěłać] Wopisanje

Kosmačkowc je kerk, kotryž docpěwa wysokosć wot 0,6 hač 1,5 m. Rostlina njese sylne, w třoch rjadach stejace ćernje.

Łopjena su třilapate hač pjećlapate, móškojće kosmate, njesu tupe zubki a docpěwaja šěrokosć wot 1 hač 6 cm.

Kćěje wot apryla hač meje. Kćenja steja po jednym hač po třoch w łopjenowych rozporach a docpěwaja wulkosć wot 0,5 hač 1,5 cm. Běłe krónowe łopješka su njenahladne. Keluškowe łopješka su čerwjenojte abo zelenojte a husto kosmate a dwójce hač trójce tak dołhe kaž krónowe łopješka.

Wisace jahody su žołtozelene abo čerwjenojte, dołhojte hač kulowate, hładke abo kosmate a docpěwaja dołhosć wot 1 hač 2 cm. Wona njese prědku zbytk kelucha.

[wobdźěłać] Stejnišćo

Rosće w kerčinach na lěsnych kromach, na kamjentnych kupach, we wudolinowych a hórskich lěsach. Preferuje wutkate, často wapnite a kamjentne pódy.

[wobdźěłać] Rozšěrjenje

Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena, při čimž w juhu w horinach wustupuje.

[wobdźěłać] Wužiwanje

Rostlina wot 16. lětstotka so jako jahodki kultiwuje. Něhdźe 1000 sortow ma nimale samsne wjetše płody, při čimž někotre sorty su přez zakřižowanje ameriskich sortow nastali. Jahody wobsahuja wjele witamina C, mineralne maćizny a płodowe kisaliny.

[wobdźěłać] Noty

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Prawopisny słownik, Hornjoserbski słownik, ISBN 3-7420-1920-1, strona 212
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 W internetowym słowniku: Stachelbeere

[wobdźěłać] Žórła

  • Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 456 (něm.), ze synonymom R. grossularia L.
  • Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 406 (něm.)
  • Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
  • Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
  • Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
  • Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije