Bahnowa smjetanka

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Bahnowa smjetanka
Moeraspirea plant Filipendula ulmaria.jpg
Bahnowa smjetanka (Filipendula ulmaria)
systematika
Domena Eukaryoty
Swět Rostlinstwo
  Eurosidy I
porjad: (Rosales)
swójba: Róžowe rostliny (Rosaceae)
podswójba: (Rosoideae)
ród: Smjetanka[1] (Filipendula)
družina: Bahnowa smjetanka
wědomostne mjeno
Filipendula ulmaria
L.
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg
Gatunek leczniczy.svg

Bahnowa smjetanka (Filipendula ulmaria) (mjedawka) je rostlina ze swójby róžowych rostlinow (Rosaceae).

Ilustracija, Otto Wilhelm Thomé (1885)

Wopis[wobdźěłać]

Bahnowa smjetanka je wjacelětna, zelišćowa rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 2 m (50-150cm).

Stołpiki su lisćate a často čerwjenobrune.

Łopjena[wobdźěłać]

Łopjena su měnjate a horjeka ćmowozelene, nahe, ale deleka najčasćišo běłopjelsćojće kosmate, zrědka nimale zelene; pjerite z 5-11 cunjo zubatymi, jejkojtymi łopjenkemi. Wone docpěwaja dołhosć wot hač do 30 cm.

Kćenja[wobdźěłać]

Wona kćěje wot junija hač do awgusta. Kćenja su husto stejace, we wjacekćenskich pakićojtych dźělnych kwětnistwach (hač do 25 cm šěroki njeprawy wokołk). Keluškowe łopjena docpěwaja dołhosć wot 1mm. Kćenjowe łopješka su 5 abo 6, kulojte hač do owalne, docpěwaja dołhosć mjezy 2 a 5 mm a su žołtoběłe. Zrunane pobóčne hałužki wokołkoweje kiće su dlěše hač hłowna wóska.

Kćenja buchu wot insektow wopróšene.

Płody[wobdźěłać]

Rozšěrjenje płodow so přewjedźe přez wětr a wodu.

Stejnišćo[wobdźěłać]

Wona rosće na wysokotrajnowych honach, słanjowych łukach a rěčnych brjohach. Ma radšo mokre, wutkate pódy.

Rozšěrjenje[wobdźěłać]

Bahnowa smjetanka je w nimale cyłej Europje (z wuwzaćom někotrych kupow w južnej mediteranej regionje), wuchodźe hač do wuchodneje Azije rozšěrjena.

Podobna družina[wobdźěłać]

  • Dulkata smjetanka (Filipendula vulgaris) ma łopjena kotrejež su na woběmaj stronomaj zelene, pjerite z 21-81 hrubje zubatymi łopjenkemi. Wona ma 6 kćenjowe łopješka, kotrež docpěwaja dołhosć mjezy 5 a 10 cm. Płody su kosmate, rune a zrunane. Wona rosće na suchich łukach.

Wužiwanje[wobdźěłać]

Kćenja tuteje družiny móže so kaž hojenski čaj přećiwo reumatizmej a chorosćam močowych pućow wužiwać, dokelž cyła rostlina wobsahuje salicylowu kisalinu.

Nóžki[wobdźěłać]

  1. W internetowym słowniku: Mädesüß

Žórła[wobdźěłać]

  • Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 355 (něm.)
  • GU Maxi-Kompaß Blumen, ISBN 3-7742-3852-9, strona 178 (něm.)
  • GU Naturführer Blumen, ISBN 3-7742-1507-3, stronje 180-181 (něm.)
  • Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 150 (něm.)
  • Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Blütenpflanzen, ISBN 3-405-13557-5, stronje 88-89 (něm.)
  • Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče. Maćica serbska, Budyšin (1927)
  • Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České reubliky. Academia, Praha (2002)
  • Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
  • Pful, Křesćan Bohuwěr: Łužiski serbski słownik, Z nakładom Naćicy Serbskeje, Budyšin (1866)
  • Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
  • Rothmaler, W. et al.: Exkursionsflora von Deutschland, Band 1-4, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin (2002)
  • Strasburger, E. et al.: Lehrbuch der Botanic für Hochschulen. 35. Auflage, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin (2002)
  • Urban, M.: Serbske rostlinske mjena (Michał Rostok, Jan Radyserb Wjela), Budyšin (1908)
  • Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin (1981)

Eksterne wotkazy[wobdźěłać]

Commons
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije