Bahnowa smjetanka
 |
|
| Bahnowa smjetanka (Filipendula ulmaria) | |
| systematika | |
|---|---|
| Domena | Eukarioty |
| Swět | Rostlinstwo |
| Eurosidy I | |
| porjad: | (Rosales) |
| swójba: | Róžowe rostliny (Rosaceae) |
| podswójba: | (Rosoideae) |
| ród: | Smjetanka[1] (Filipendula) |
| družina: | Bahnowa smjetanka |
| wědomostne mjeno | |
| Filipendula ulmaria | |
| L. | |
Bahnowa smjetanka (Filipendula ulmaria) (mjedawka) je rostlina ze swójby róžowych rostlinow (Rosaceae).
Wobsah |
[wobdźěłać] Wopis
Bahnowa smjetanka je wjacelětna, zelišćowa rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 2 m (50-150cm).
Stołpiki su lisćate a často čerwjenobrune.
[wobdźěłać] Łopjena
Łopjena su měnjate a horjeka ćmowozelene, nahe, ale deleka najčasćišo běłopjelsćojće kosmate, zrědka nimale zelene; pjerite z 5-11 cunjo zubatymi, jejkojtymi łopjenkemi. Wone docpěwaja dołhosć wot hač do 30 cm.
[wobdźěłać] Kćenja
Wona kćěje wot junija hač do awgusta. Kćenja su husto stejace, we wjacekćenskich pakićojtych dźělnych kwětnistwach (hač do 25 cm šěroki njeprawy wokołk). Keluškowe łopjena docpěwaja dołhosć wot 1mm. Kćenjowe łopješka su 5 abo 6, kulojte hač do owalne, docpěwaja dołhosć mjezy 2 a 5 mm a su žołtoběłe. Zrunane pobóčne hałužki wokołkoweje kiće su dlěše hač hłowna wóska.
Kćenja buchu wot insektow wopróšene.
[wobdźěłać] Płody
Rozšěrjenje płodow so přewjedźe přez wětr a wodu.
[wobdźěłać] Stejnišćo
Wona rosće na wysokotrajnowych honach, słanjowych łukach a rěčnych brjohach. Ma radšo mokre, wutkate pódy.
[wobdźěłać] Rozšěrjenje
Bahnowa smjetanka je w nimale cyłej Europje (z wuwzaćom někotrych kupow w južnej mediteranej regionje), wuchodźe hač do wuchodneje Azije rozšěrjena.
[wobdźěłać] Podobna družina
- Dulkata smjetanka (Filipendula vulgaris) ma łopjena kotrejež su na woběmaj stronomaj zelene, pjerite z 21-81 hrubje zubatymi łopjenkemi. Wona ma 6 kćenjowe łopješka, kotrež docpěwaja dołhosć mjezy 5 a 10 cm. Płody su kosmate, rune a zrunane. Wona rosće na suchich łukach.
[wobdźěłać] Wužiwanje
Kćenja tuteje družiny móže so kaž hojenski čaj přećiwo reumatizmej a chorosćam močowych pućow wužiwać, dokelž cyła rostlina wobsahuje salicylowu kisalinu.
[wobdźěłać] Nóžki
[wobdźěłać] Žórła
- Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 355 (něm.)
- GU Maxi-Kompaß Blumen, ISBN 3-7742-3852-9, strona 178 (něm.)
- GU Naturführer Blumen, ISBN 3-7742-1507-3, stronje 180-181 (něm.)
- Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 150 (něm.)
- Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Blütenpflanzen, ISBN 3-405-13557-5, stronje 88-89 (něm.)
- Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče. Maćica serbska, Budyšin (1927)
- Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České reubliky. Academia, Praha (2002)
- Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
- Pfuhl: Łužiski serbski słownik, Z nakładom Naćicy Serbskeje, Budyšin (1866)
- Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
- Rothmaler, W. et al.: Exkursionsflora von Deutschland, Band 1-4, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin (2002)
- Strasburger, E. et al.: Lehrbuch der Botanic für Hochschulen. 35. Auflage, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin (2002)
- Urban, M.: Serbske rostlinske mjena (Michał Rostok, Jan Radyserb Wjela), Budyšin (1908)
- Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin (1981)
[wobdźěłać] Eksterne wotkazy
- Bahnowa smjetanka. W: FloraWeb.de. (něm.)
- Mapa wo swětodalokim rozšěrjenju bahnoweje smjetanki
- BioLib (čěsk.), (jendź.)
- Botanický herbář (čěsk.)
- Bylinky na dlani (čěsk.)
- garten.cz (čěsk.), (pól.), (něm.), (jendź.), (słow.)
- G. Madaus: Lehrbuch der biologischen Heilmittel (něm.)
- crescent bloom (jendź.)
- USDA plants database (jendź.)
- Flora of Northern Ireland (jendź.)
- Plants for a Future (jendź.)
