Shetlandske kupy

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Zur Navigation springen Zur Suche springen
60-1
Shetlandske kupy
Na Shetlanskich kupach blisko Lerwick
Na Shetlanskich kupach blisko Lerwick
wodźizna Sewjerne morjo
archipel Britiske kupy
ličba kupow
hłowna kupa Mainland
přestrjeń 1.426 km²
wobydlerstwo 23.210 (2012)
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg

Shetlandske kupy (jendźelsce Shetland Islands, šotisko-gelsce Sealtainn) su k Šotiskej słušacy archipel w sewjernym Atlantiku mjez Wulkobritaniskej, Norwegskej a Ferejskimi kupami. Stolica a ze 7.500 wobydlerjemi najwjetše sydlišćo je Lerwick na hłownej kupje Mainland. Najwjetše kupy nadeńdu so na arealu wot 120 króć 80 kilometrow mjez 59. a 61. šěrinowym stopjenjom a tworja tuž najsewjerniši dźěl Britiskich kupow. Wot cyłkowneje přestrjenje wot 1426 km² wučini hłowna kupa Mainland něhdźe dwě třećinje.

Geografija[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Hłowne kupy su:

Najwyši dypk na kupach je hora Ronas Hill na Mainlandźe z 449 metrami.

Klima na Shetlandskich kupach je wobwliwowana wot Golfoweho pruda a přez cyłe lěto chětro chłódna a włóžna (1000 mm spadkow). Sněh w zymje je zrědka, lětne temperatury docpěja zdźěla wjace hač 15 stopnjow. Wichory, sylny dešć a mła su huste.

Stawizny[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

Shetlandske kupy su wobsydlene z 3. lěttysaca do Chrystusa a pokřesćanšćichu so w 10. lětstotku pod Wikingerami, kiž mjenowachu je Hjaltland. Wot 12. hač do 15. lětstotka běchu zwjetša pod norwegskej kontrolu; w lěće 1469 přińdźechu do Šotiskeje.

Hakle w 19. lětstotku wotemrě shetlandska wikingerska rěč Old Norn.

Wotkazaj[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]

 Commons: Shetlandske kupy – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije