Wšědna mydlica

Wšědna mydlica

Wšědna mydlica (Saponaria officinalis)
systematika
Domena	Eukaryoty
Swět	Rostlinstwo
porjad:	(Caryophyllales)
swójba:	Nalikowe rostliny (Caryophyllaceae)
ród:	Mydlica (Saponaria)
družina:	Wšědna mydlica
wědomostne mjeno
Saponaria officinalis
L.

Wšědna mydlica (Saponaria officinalis) je rostlina ze swójby nalikowych rostlinow (Caryophyllaceae).

Wopisanje

Wšědna mydlica je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 80 cm.

Stołpiki su nahe abo rozpjeršene krótkokosmate.

Łopjena su přećiwostejne, lancetojte hač jejkojte. Wone njesu tři podołhostne nerwy a docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 10 cm.

Kćěje wot junija hač do septembra. Kćenja docpěwaja šěrokosć wot 2,5 cm a steja w nakónčnych pozdatnych wokołkach. Krónowe łopješka su swětłoróžojte abo ćmoworóžojte, druhdy běłe, zarězane. Keluch je cylindriski, nahi, čerwjenojty abo róžojty a docpěwa dołhosć wot 20 hač do 25 mm.

Podzemske dźěle rostliny wobsahuja 2-5 procentow saponinow. Tute su prjedy jako narunanje za mydło słužili, dokelž hromadu z wodu tworja pěnu a wuwiwaja myjnu móc.

Stejnišćo

Rosće w njerodźowych wobrostach na rěčnych brjohach, na pućach, na drjebiznowych městnach, na nasypach a na ladźe. Preferuje wutkate, kamjentne abo pěskowe pódy.

Rozšěrjenje

Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena.

Žórła

• Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, stronje 48, 202 (něm.)
• Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 32 (něm.)
• Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
• Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
• Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
• Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)