Juhosłowjanska

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Cyrkej swjateho Sawy w Běłohrodźe

Juhosłowjanska nasta po Prěnjej swětowej wójnje z tehdy njewotwisnych kralestwow Serbiskeje a Čorneje Hory (Montenegro). Tutón kraj rěkaše najprjedy „Kralestwo (Južnych) Serbow, Chorwatow a Słowjeńcow. 1929 pomjenowa kral Aleksandr kraj „Kralestwo Juhosłowjanska“. Pozdźišo słušachu k tutomu kralestwu tež něhdyše prowincy Rakusko-Wuherskeho kejžorstwa. To běchu Makedonska, Bosniska a Hercegowina a k tomu hišće Kosovo.

W lěće 1943 přewzachu komunisća pod nawodnistwom Josipa Broza “Tita” (1892-1980) móc. Wot nětka rěkaše kraj “Socialistiska zwjazkowa republika Jugoslawija”. Stolica kraja bě Běłohród (Beograd), wot tam so wšo centralnje wodźeše. Tamniše stolicy kaž Zagreb (Chorwatska), Ljubljana (Słowjeńska), Sarajewo (Bosniska), Skopje (Makedonska) a Podgorica (Čorna Hora) njemějachu ničo prajić. Kosovo so jako serbiska prowinca wobhladowaše a hišće wobhladuje.

Spočatk 90tych lět Socialistiska Republika Juhosłowjanska rozpadny, štož njewosta bjez wójny: Najprjedy w Słowjenskej (dźesać dnjow), potom w Chorwatskej, někak runočasnje w Makedonskej a naposledk w Bosniskej (1995). Čorna Hora a Kosovo (wjetšina albanskeje ludnosće) wostaštej abo skerje dyrbještej ze Serbiskej hromadźe w nowej “Zwjazkowej Republice Jugoslawija wostać – njemějachu pak dale žane prawa. 1998 wotmě so poslednja wójna a to na Kosovo polu. Po wotsadźenju prezidenta Južnosłowjanskeje Slobodana Miloševića w lěće 2000 sta so Vojislav Koštunica z prezidentom Južnosłowjanskeje. W lěće 2003 wutwori so nowy stat “Srbija i Crna Gora”. Serbiska a Čorna Hora stej z tym nutřkownopolitisce samostatnej (w Čornej Horje płaća z Euro) wonkownopolitisce so Čorna Hora hišće přez Běłohród zastupuje. Lětsa chcedźa w Čornej Horje wo dospołnej njewotwisnosći wothłosować. Po internacionalne prawa łamacej wójnje NATO w lěće 1999, na kotrejž je so mjez druhimi tež Němska wobdźěliła, knježi w Kosovje nětko UN. Ale tež Kosovo chce so zesamostatnić.



Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije