Japanska kryptomerija

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Japanska kryptomerija
Cryptomeria japonica - Marburg 001.jpg
Japanska kryptomerija (Cryptomeria japonica)
systematika
Domena Eukaryoty
Swět Rostlinstwo
klasa: Coniferopsida
porjad: Konifery (Coniferales)
swójba: Cypresowe rostliny (Cupressaceae)
podswójba: (Taxodioideae)
ród: Kryptomerija (Cryptomeria)
družina: Japanska kryptomerija
wědomostne mjeno za ród
Cryptomeria
D.Don
wědomostne mjeno za družinu
Cryptomeria japonica
(Thunb. ex L. f.) D.Don
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg
Cryptomeria japonica
Cryptomeria japonica

Japanska kryptomerija (Cryptomeria japonica) je rostlina z podswójby (Taxodioideae) znutřka swójby cypresowych rostlinow (Cupressaceae). Wona je jenička družina w rodźe (Cryptomeria).

Po staršich žórłach so do swójskeje swójby ćisowcowych rostlinow (Taxodiaceae) přirjaduje.

Wopis[wobdźěłać]

Japanska kryptomerija je štom, kotryž docpěje wysokosć wot 6 hač do 20 m. Stare štomy w Japanskej móžeja wysokosć wot hač do 45 m měć. Kehelojta króna je wuska. Tołsta skora je bruna a njese zrunane, padorune brózdy. Wurosćene štomy su dołhe, kónčkojte a kehelojte. Japanska sorta ma tołše hałuzy hač chinska (C. japonica var. sinensis).

Jehły[wobdźěłać]

Jehły su dosrjedźa serpikojće křiwjene a docpěja dołhosć wot 6 hač 20 mm. Wone steja w pjeć šrubikowych rjadach podłu hałuzow.

Kćenja a hable[wobdźěłać]

Kćěje wot februara hač do měrca. Rostlina je jednodomna. Kćenja njenapadne. Kulowate hable docpěja přeměr wot něhdźe 2 cm.

Stejnišćo[wobdźěłać]

Rosće jenož w regionach z miłych zymami. Ma radšo hłubokosahace, włóžne a małowapnite pódy.

Rozšěrjenje[wobdźěłać]

Štom je w Japanskej rozšěrjena.

Wužiwanje[wobdźěłać]

Štom so w Europje w parkach plahuje, wjetše formy tež w zahrodach.

Sorty[wobdźěłać]

Eksistuje něhdźe 50 kulturowych formow. Wone su zwjetša mjeńše hač pochadna forma.

  • Sorta 'Elegans' docpěje wysokosć wot hač do 10 m. Přeměr docpěje 2,5 m. Jehły su dołhe a mjechke. Zymske barbjenje je bronzowe abo slowkobarbne.
  • Sorta 'Elegans Nana' je podobna, ale je mjeńša.
  • Sorta 'Araucarioides' njese bicarny šmjatk z hałuzow. Wona docpěje wysokosć wot 3 m.
  • Sorta 'Globosa Nana' tworu hustu, zelenu kulu. Čerstwe kónčki w nalěću a lěću su jasnozelene.
  • Sorta 'Bandai-Sugi' je na spočatku kulowata, pozdźišo ma wot 2 m njeprawidłowny wobrys. Jehły su tołsty. Zymske barbjenje je błuko bronzowe.
  • Sorta 'Jindai-Sudi' je pomału rosćacy kerk. Wón je njeprawidłowny. Jeho kónčk je płony. Jasnozelene jehły steja husto.
  • Sorta 'Vilmoniriana' je mólička a docpěje wysokosć wot jenož 30 cm. Wona je přihódna za kamjentnych zahrodach.

Žórła[wobdźěłać]

  • Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 294 (něm.)
  • Mayer, Schwegler: Welcher Baum ist das?, Bäume, Sträucher, Ziergehölze, ISBN 978-3-440-11273-1, strona 248 (něm.)
  • Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
  • Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
  • Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
  • Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

Eksterne wotkazy[wobdźěłać]

Commons
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije