Akuzatiw

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać

Akuzatiw (wot łaćonskeho accūsātum), tež žadak, je gramatiski pad, kotryž direktny objekt w nominatiwnych rěčach wupraji.

W akuzatiwje steji objekt transitiwnych werbow, mjeztym zo so při njetransitiwnych werbach druhi pad za objekt jewi abo žadyn objekt njejewi.

W Serbšćinje[wobdźěłać]

W Serbšćinje akuzatiw so jenož při singularnych žónskich substantiwach twjerdeho skłonjowanja wot nominatiwa rozeznawa. Při žiwych muskich substantiwach w singularje ma samsnu formu kaž genitiw.

  • Warju poliwku. (singularny žónski substantiw)
  • Widźu nana. (singularny muski substantiw, wosoba)
  • Słyšu ptaka. (singularny muski substantiw, zwěrjo)
  • Widźu polo. (singularny srjedźny substantiw)

W pluralu při wšěch substantiwach z wuwzaćom muskich wosobow akuzatiw ma samsnu kóncowku kaž nominatiw. Při muskich wosobach ma samsnu formu kaž genitiw.

  • Julija jě běrny. (pluraliski žónski substantiw)
  • Frico widźi nanow druhich šulerjow. (pluraliski muski substantiw, wosoba)
  • Anka słyši ptaki. (pluraliski muski substantiw, zwěrjo)
  • Stary bur wora pola. (pluraliski srjedźny substantiw)

W Němčinje[wobdźěłać]

W Němčinje akuzatiw so jenož při singularnych maskulinych formach artikla a při pronomenje třećeje muskeje wosoby wot nominatiwa rozeznawa.

  • Otto baut ein Haus. (Otto twari dom., singularny srjedźny substantiw)
  • Jule kocht die Suppe. (Julija wari poliwku., singularny žónski substantiw)
  • Fritz sieht einen Esel. (Frico widźi wosoła., singularny muski substantiw)
  • Josef aß Äpfel. (Jozef je jabłuka jěł̇., plural)

Wězo so zwjetša markěrowanje na substantiwje njestanje, ale na artiklu. Jenož małko maskulinych słowow ma rozdźěl mjezy nominatiwom a akuzatiwom.

  • Jana sieht einen Raben. (Jana widźi rapaka.)

Po prepozicijach[wobdźěłać]

Někotre prepozicije knježa akuzatiw.

  • durch
  • für
  • gegen
  • ohne
  • um

Adwerbialny akuzatiw[wobdźěłać]

Tež eksistuje adwerbialny akuzatiw, kotryž traće (1) abo čaru (2 a 3) wupraji. Wón so njemóže přez pronomen narunać. Nimo toho so wot werba nježadaja a tohodla samo móže při werbach stać, kotrež předmjet w akuzatiwje nimaja.

  • Sie besucht ihn jeden Monat. (Wona wopyta jeho kóždy měsac., 1)
  • Paul hat die Katze den ganzen Weg getragen. (Pawoł je kóčku cyły puć njesł., 2)

Samo při přeměnje do pasiwa zawostanje.

  • Die Katze wurden den ganzen Weg getragen. (Kóčka bu cyły puć njesena., 3)

Žórła[wobdźěłać]

  • Glück, Helmut (Wud.): Metzler Lexikon Sprache. 1 nakład. J. B. Metzler'sche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart 1993, ISBN 3-476-00937-8 (Zapisk Akkusativ, str. 20). (něm.)




Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije