Georgišćina
| kraje | Georgiska, Armenska, Azerbajdźan, Ruska | |
| rěčnicy | 4 miliony | |
| znamjenja a klasifikacija | ||
|---|---|---|
| klasifikacija | južnokawkaske rěče
| |
| družina pisma | georgiski alfabet | |
| oficielny status | ||
| hamtska rěč | Georgiska | |
| rěčne kody | ||
| ISO 639-1: |
ka | |
| ISO 639-2: | (B) geo | (T) kat |
| ISO 639-3 (SIL): | ||
| wikipedija | ||
Georgišćina (zestarjene gruzišćina; georgisce ქართული ენა / kartuli ena) je najwjetša z južnokawkaskich rěčow a hamtska rěč w Georgiskej. Wona rěči so wot někak štyrjoch milionow ludźi[1], nimo Georgiskeje tež w susodnych krajach kaž Armenskej, Azerbajdźanje a Ruskej. Wona je přiwuzna jeničce z třomi druhimi južnokawkaskimi rěčemi a njesłuša do žaneje wot wulkich rěčnych skupinow.
W georgiskej rěči njeje žadyn gramatiski genus a substantiwy nimaja ani postajeneho ani njepostajeneho artikla. Wona ma jenož pjeć wokaliskich, ale 28 konsonantiskich fonemow. Georgišćina ma sydom padow: nominatiw, datiw, genitiw, instrumental, adwerbial, wokatiw a ergatiw.
Georgišćina pisa so ze swójskim, georgiskim alfabetom.
Georgiske swójbne mjena skónča zwjetša na -šwili (starogeorgisce „dźěćo“, wuchodogeorgiske mjena) a -dze (starogeorgisce „syn“, zapadogeorgiske mjena).
Konsonanty
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]| Labial | Dental/ Alweolar |
Post-alweolar | Welar | Uwular | Glotal | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nazal | m მ | n ნ | |||||
| Ploziw | aspiraciski | pʰ ფ | tʰ თ | kʰ ქ | |||
| spěwny | b ბ | d დ | ɡ გ | ||||
| edźektiw | pʼ პ | tʼ ტ | kʼ კ | qʼ ყ | |||
| Afrikat | aspiraciski | t͡sʰ ც | t͡ʃʰ ჩ | ||||
| spěwny | d͡z ძ | d͡ʒ ჯ | |||||
| edźektiw | t͡sʼ წ | t͡ʃʼ ჭ | |||||
| Frikatiw | njespěwny | s ს | ʃ შ | x ხ | h ჰ | ||
| spěwny | v ვ | z ზ | ʒ ჟ | ɣ ღ | |||
| Wibrant | r რ | ||||||
| Lateral | l ლ | ||||||
Wokale
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]| Prědni | Centralny | Zadni | |
|---|---|---|---|
| Wuski | i ი | u უ | |
| Srjedźńi | e ე | o ო | |
| Šěroki | a ა |
Literatura
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- Marine Bokhashvili: Einführung in die georgische Schrift. Hamburg, 2007.
- Lia Abuladze a Andreas Ludden: Lehrbuch der georgischen Sprache. Druhe wudaće. Hamburg, 2011.
- Michael Jelden: Deutsch-Georgisches Wörterbuch. Hamburg, 2001.
- Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, eds. (2016), Georgian// Glottolog 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History
