Krajny wokrjes Sakska Šwica

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Sakska Šwica
Wopon Karta
wopon krajneho wokrjesa Sakska Šwica Karta Němskeje, pozicija krajneho wokrjesa Sakska Šwica wuzběhnjeny
Zakładne daty
zwjazkowy kraj Sakska
knježerstwowy wobwod Drježdźany
zarjadniske sydło Pěrno
přestrjeń 887,89 km²
wobydlerstwo (31. decembra 2006)
awtowa značka PIR
rozčłonkowanje 25 gmejnow
adresa zarjadnistwa Zehistaer Straße 9
01796 Pirna
webstrona lra-saechsische-schweiz.de
krajny rada Michael Geisler (CDU)
Połoženje krajneho wokrjesa Sakska Šwica w Sakskej
mapa
Wobdźěłać
p  d  w
Information icon.svg

Krajny wokrjes Sakska Šwica běše wot 1994 do 2008 krajny wokrjes w Sakskej. Wot 1. awgusta 2008 twori hromadźe z něhdyšim krajnym wokrjesom Weißeritzkreis nowy wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory.

Geografija[wobdźěłać]

Krajny wokrjes Sakska Šwica ležeše juhowuchodnje krajneje stolicy Drježdźany. Susodne teritorije běchu Čěska na wuchod a na juh, wokrjes Weißeritzkreis na zapad, Drježdźany w sewjerozapadźe a na sewjer krajnej wokrjesaj Kamjenc a Budyšin. Jadrowy teritorij wokrjesa wobsahuje Saksku Šwicu, w sewjerowuchodźe wšak tež wuběžki Łužiskich hór a na zapad předběžki Rudnych hór. Prěki přez wokrjes běži Łobjo. Najniše městno wokrjesa je při Łobjowym brjoze na mjezy z Drježdźanami z 109 m, najwyše městno je wyšina Oelsener Höhe z 644 m pola Oelsena w juhozapadźe wokrjesa we wuchodnych Rudnych horach.

Hospodarstwo[wobdźěłać]

Prjedy bě we łobjowym dole wokoło Heidenau a Pirny wjele industrije, na př. celulozowe zawody a wobručowa industrija. Tute zawody hižo njeeksistuja, přestrjenje su so saněrowali a do wobwody małopřemysłow přetworili. Pola Königsteina wukonješe SDAG Wismut uranowe hórnistwo. Tute je tohorunja zawrjene a wotpowědne podkopki so saněruja.

Dźensa je turizm wažna hospodarska hałuza z wjacorymi lěkowanišćemi, w Zebnicy je zhotowjenje kumštnych kwětkow kaž tež zhotowjer modelowych železničkow.

Politika[wobdźěłać]

Region wupłodźi předewšěm w lěće 2004 přez nadpřerěznje wysoke wuslědki (hač k 25 %) prawicarskoekstremneje NPD pola sakskich komunalnych a krajnosejmowych wólbow negatiwne powěsće. Kameradstwo skinheadow „Skinheads Sächsische Schweiz“ (SSS) je so tu w lěće 1997 załožiło. Jeho mócnosć bu w lěće 2000 na 100 čłonow trochowana. Jeho namócneho razu dla je je sakski nutřkowny minister w aprylu 2001 zakazał. Neonacije su wšak přeco hišće aktiwni w regionje. Jeničce mjez 2002 a 2004 bě 930 prawicarskoekstremnych přesahow, předewšěm napřećo lěwim młodźencam a wukrajnikam a něhdźe 600 wozjewjenkow pola zarjadow.

Wobchad[wobdźěłać]

A 17 mjez Drježdźanami a němsko-čěskej mjezu je wot decembra 2006 přezcyłnje wobjězdźomna. Na sewjer tanguje B 6 wokrjes, podłu Łobja přeběži B 172. Namjezny přechody do Češkeje su w Bahratalu do Petrovic, Schmilka pola Žandowa do Hřenska a w Zebnicy do Dolního Poustevny. Nimo toho je wulka ličba mjezu překročacych turistiskich pućow a mjezu překročacy přewoz z Schöny do Hřenska. Podłu Łobja wjedźe so hłowna čara železnicy (z Drježdźan do Prahi) a pódlanska čara z Žandowa přez Zebnicu dale do Neustadta a Müglitztalbahn z Heidenau do Altenberga. Wobě čarje wuznamjenjetej přez wuske křiwicy, nastupy, tunle a wiadukty, čara Žandow–Zebnica–Neustadt dósta tohodla tež mjeno Sakska Semmeringowa železnica, byrnjež so tute mjeno poprawom Windbergowej železnicy pola Freitala/Drježdźan přiličiło. Byrnjež dołha tradicija za wužiwanje mjena Sakska Semmeringowa železnica za čaru Žandow–Zebnica–Neustadt była, je sudnistwo rozsudźił, zo tuta čara hižo njesmě tute mjeno njesć.

Stawizny[wobdźěłać]

Krajny wokrjes je přez wokrjesnu reformu 1. awgusta 1994 z wokrjesow Zebnica a Pěrno nastał. Při wulkej wodźe Łobja w lěću 2002, t. mj. lětstotkowa lijeńca bu wjele městow a gmejnow ćežko trjechiło, najprjedy přez přitoki Łobja a potom přez wulku wodu Łobja sameho.

Wot 1. awgusta 2008 płaći nowa wokrjesna reforma, po kotrejž dotalnej wokrjesaj Sakska Šwica a Weißeritzkreis stej ke krajnemu wokrjesej Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory fuzionowałoj. Nowe wokrjesne sydło je Pěrno.

Wopon[wobdźěłać]

Wopon, krajny wotkrjes Sächsische Schweiz

Rozjasnjenje wopona: Na zelenym polu běłe (heraldisce: slěborne) polo wotlěwa horjeka doprawa deleka (heraldisce: wot horjeka prawo do deleka lěwo).

  • Běłe žołmojte pasmo:

Symbol za krajinowu dominantu wokrjesa, Łobjo. Łobjo je kaž žadyn druhi krajinowy element region w jeho natwarje, w jeho stawiznach kaž tež w hospodarskim a kulturalnym wuwiću. Łobjo bě geografiska směrnica za prudy ludow a kulturow, wono bě wuchadźišćo za wobsydlenja a wobchad w našich kónčinach a tworješe zakład za wjele awtochtonych přemysłow. Łobjo je pak tež ze swojeje strony symbol za wšelakore zwiski krajneho wokrjesa won.

  • Zelena přestrjeń:

Z tym ma wysoki podźěl lěsa a jeho wuznam za wuwiće wobwoda zwuraznjeć; nimo toho wysoka wočerstwjenska hódnota krajiny a fakt, zo něhdźe 62 % wokrjesneho teritorija je škitana krajina.

  • Zelena přestrjeń na woběmaj bokomaj žołmojteho pasma:

Pokaz na wobaj wokrjesaj Pěrno a Zebnica, z kotrejuž so nowy wokrjes zestaješe. Barbna kombinacija běły/zeleny: Pokaz na saksej krajnej barbje.[1]

Města a gmejny[wobdźěłać]

(Ličby wobydlerjow wot 31. decembra 2006)

Města

  1. Bad Gottleuba-Berggießhübel (5.990)
  2. Dohna (6.119)
  3. Heidenau (16.695)
  4. Hohnstein (3.671)
  5. Königstein (Sakska Šwica) (2.822)
  6. Liebstadt (1.371)
  7. Neustadt in Sachsen (14.679)
  8. Pěrno, Wulke wokrjesne město (39.751)
  9. Stadt Wehlen (1.724)
  10. Stołpin (6.021)
  11. Zebnica, Wulke wokrjesne město (8.920)
  12. Žandow (2.999)

Gmejny

  1. Bahretal (2.376)
  2. Dohma (2.103)
  3. Dürrröhrsdorf-Dittersbach (4.609)
  4. Gohrisch (2.210)
  5. Kirnitzschtal (2.158) [Sydło: Lichtenhain]
  6. Lohmen (3.274)
  7. Müglitztal (2.205) [Sydło: Weesenstein]
  8. Porschdorf (1.286)
  9. Rathen, lěkowanišćo (410)
  10. Rathmannsdorf (1.087)
  11. Reinhardtsdorf-Schöna (1.603)
  12. Rosenthal-Bielatal (1.714)
  13. Struppen (2.689)

Zarjadniske zhromadźenstwa

Turizm[wobdźěłać]

K zajimawosćam liči Narodny park Sakska Šwica z horami, hrodami a wjele wočerstwjenskimi móžnosćemi.

Dalše wulětne cile su Barokna zahroda a barokny hród w Großsedlitzu, hród Stołpin, prawěkowy park w Zebnicy, hród Kuckuckstein w Liebstadće, hród Weesenstein a dalše.

Literatura[wobdźěłać]

  • Stadtmuseum Pirna (Hrsg.): Jahrhundertrückblicke. Beiträge zur Geschichte des Landkreise Sächsische Schweiz 1901 - 2000. Pirna 2001
  • Horst Torke: Landkreis Sächsische Schweiz. Meißen 1996

Žórła[wobdźěłać]

  1. Wustawki wo woponje krajneho wokrjesa Sächsische Schweiz § 1

Wotkazy[wobdźěłać]

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije