Šach

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Chess zhor 22.png
Chess zver 22.png a8 b8 c8 d8 e8 f8 g8 h8 Chess zver 22.png
a7 b7 c7 d7 e7 f7 g7 h7
a6 b6 c6 d6 e6 f6 g6 h6
a5 b5 c5 d5 e5 f5 g5 h5
a4 b4 c4 d4 e4 f4 g4 h4
a3 b3 c3 d3 e3 f3 g3 h3
a2 b2 c2 d2 e2 f2 g2 h2
a1 b1 c1 d1 e1 f1 g1 h1
Chess zhor 22.png
Zakładna pozicija
Šach
Šachowe figury

Wot lěweje: běły kral, čorna wěža a dama, běły burik, čorny konik a běły běhar.
Ličba hrajerjow 2
Starobne poručenje Wot 4-5 lět abo wjace
Čas přihotowanja 30-60 sekundow
Čas hry Wot sekundow na ćah ale tež 1-3 minuty na partiju, 5 minutow (tzw. błyskospěšneho šacha) do samo někotrych lět w připadźe dalokeho šacha. Najčasćišo pak je čas hry to wot 10 minutow (spěšny šach) do 4 hodźin za hrajerja
Kompleksnosć prawidłow srědnja
Strategija Wjele
Připadnosć Pobrachowanje
trěbne kmanosće strategiske a taktiske myslenje
Šachowe figury
Chess kdt45.svg Kral Chess klt45.svg
Chess qdt45.svg Dama Chess qlt45.svg
Chess rdt45.svg Wěža Chess rlt45.svg
Chess bdt45.svg Běhak Chess blt45.svg
Chess ndt45.svg Konik Chess nlt45.svg
Chess pdt45.svg Bur Chess plt45.svg

Šach je klasiska deskowa hra za dweju hrajerjow. Hraje so na šachowej desce (šachownicy), kotraž so do 8 × 8 běłych a čornych polow dźěli. Wobaj hrajerjej (běły a čorny) mataj na spočatku 16 figurow – dwě wěži, dwaj konikaj, dwaj běharjej, jednu damu, jednoho krala a wósom burow.

Hru započina běły, hrajerjej so potom prawidłownje wotměnjujetej. Žadyn hrajer njesmě hrać dwaj razaj abo wupuščić ćah. Jedyn ćah woznamjenja přeco pohib z jednej figuru, wuwzaće je rošada, hdźež so ćehnje z kralom a wěžu. Zaměr hry je popadnyć krala přećiwnika (šachmat).

Notacija[wobdźěłać]

Algebraiska notacija
  • Hornjoserbsce: K = Kral, D = Dama, W = Wěža, B = Běhar, S = Konik(Skakar), Burik nima pismik.
  • Delnjoserbsce: K = Kral, D = Dama, T = Torm, B = Běgaŕ, S = Kónik(Skokaŕ), Burik nima pismik.
  • Němsce: K = König, D = Dame, T = Turm, L = Läufer, S = Springer
  • Mjezynarodnje: K = Kral (King), Q = Dama (Queen), R = Wěža (Rook), B = Běhar (Bishop), N =Konik (Knight).
  • Rusce: Кр(Kr) = король (♔),Ф(F) = ферзь (♕),Л(L) = две ладьи (♖),С(S) = два слона (♗),К = два коня (♘) и восемь пешек (♙)

Wotkaz[wobdźěłać]

 Commons: Šach – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije