syenit
Syenit je hłuboka magmatiska kamjenizna, kotraž wobsteji hłownje z alkaliskich žiwcow (předewšěm z ortoklasa abo mikroklina). Dale wobsahuje kaliumowy žiwc, błyšćinku (biotit), amfibol a druhdy tež awgit. Syenit je jara podobny granodioritej a zornowcej, ale porno nimaj njewobsahuje scyła křemjeń abo jenož w jara snadnym mnóstwje (hač do 5 %). Syenit ma zwjetša srjedźne hač hrube zorna a šěru, běłošěru abo swětłočerwjenu barbu. Njetwori žane wulke ćělesa a přewodźa druhe hłuboke kamjenizny (předewšěm granodiorit, zornowc, diorit abo gabro). Samsnu zestawu matej trachyt (wulkaniska magmatiska kamjenizna) a syenitowy porfyr (žiłowa magmatiska kamjenizna). Syenit so wužiwa jako twarski a dekoratiwny kamjeń.
Rozšěrjenje
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Syenit je mało rozšěrjena kamjenizna. W Němskej namaka so předewšěm w Čornym lěsu a w Durinskim lěsu, w Sakskej namaka so w Rudnych horinach a w Zapadołužiskej pahórčinje, hdźež přewodźa monzonit (syenodiorit).[1] W Słanknowskim wuběžku wudobywa so dolerit, kotryž poskićuje so pod wikowanskim mjenom Słanknowski syenit (čěsce Šluknovský syenit, němsce Schluckenauer Syenit).[2]
Žórła
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- ↑ Geologiska karta 1 : 50 000 (němsce) Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen. Wotwołane dnja 3. meje 2026.
- ↑ Kamenoprůmyslové závody Šluknov (čěsce) Wotwołane dnja 3. meje 2026.
Literatura
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- Arnošt Dudek, Miroslav Malkovský, Miloš Suk: Atlas hornin. 2. nakład. Academia, Praha 1984, str. 312.
