Kamjentna Wólšinka

**Kamjentna Wólšinka**
Steinölsa
	Kamjentna Wólšinka na karće Hornjeje Łužicy
	Kamjentna Wólšinka na karće Hornjeje Łužicy
gmejna:	Kwětanecy při jězoru
zagmejnowanje:	1973 (do Sprjojc)
wobydlerstwo:	146 (30. junija 2025)
přestrjeń:	4,255 km²
wysokosć:	170 metrow n.m.hł.
	51.27916666666714.697222222222170 Koordinaty: 51° 16′ 45″ S, 14° 41′ 50″ W
póstowe čisło:	02906
předwólba:	035893
starše mjena:	Stein Öllß (1528), Klein-Oelsa (1638), Stein Oelsa (1732), Stein Oelßa (1791), Kamentna Woleszniczka (1800), Wolschinka (1835), Kaḿeńtna Wólšinka (1831/43)
	Něhdyši hosćenc při Budyskej dróze (kulturny pomnik) Něhdyši hosćenc při Budyskej dróze (kulturny pomnik)
	wikidata: Kamjentna Wólšinka (Q2341868)

Kamjentna Wólšinka (němsce Steinölsa) je wjes w Zhorjelskim wokrjesu na wuchodźe Sakskeje, kotraž słuša wot 1995 do gmejny Kwětanecy při jězoru. Leži w Hornjej Łužicy 170 metrow nad mórskej hładźinu a ma wokoło 150 wobydlerjow.

Geografija

Wjeska leži něhdźe dźewjeć kilometrow zapadnje něhdyšeho wokrjesneho města Niskeje na wuchodnej kromje biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty a sewjernje Wysokeje Dubrawy (307 m). Wona je do wšěch směrow wobdata wot lěsa; na sewjeru Kamjentneje Wólšinki rozpřestrěwa so Mikowska hola. Južnje poprawneje wsy leži sydlišćo Dubrawa. Mjez wjesku a tři kilometry zdalenym Kwětanečanskim spjatym jězorom leži 222 metrow wysoka Gmejnska hora.

Wokolne wsy su Mikow na sewjeru, Hóršow na sewjerowuchodźe, Sprjojcy na wuchodźe, Chołm na juhowuchodźe, Radšow w gmejnje Wysoka Dubrawa na juhu, Hornje Brusy a Wukrančicy na juhozapadźe kaž tež Lipinki a Dołha Boršć na sewjerozapadźe.

Stawizny

Po formje sydlišća je Kamjentna Wólšinka nawsowc. Prěnje historiske naspomnjenje jako Stein Öllß pochadźa z Budyskich aktow lěta 1528, z tym so wjes wo tójšto pozdźišo naspomni hač wokolne sydlišća. Ležownostne knjejstwo měješe ryćerkubło we wsy.^[2]

Wjesne mjeno poćahuje so na wólše, při čimž je němske mjeno wotwodźenka ze serbskeho. Zo by so rozeznawała wot bliskeje Wólšiny (dźensa Dołha Boršć-wuchod), dósta wjeska přidawk Kamjentna, kotryž so na połoženje pod Wysokej Dubrawu poćahuje.^[3]

Po Wienskim kongresu 1815 přińdźe wjes k Pruskemu kralestwu a přisłušeše nětko Rózborskemu wokrjesej. Hač do lěta 1847 bě Kamjentna Wólšinka zafarowana do Hbjelska a wot toho časa do wo wjele blišeho Chołma.^[2]

Pod nacionalsocialistiskim knjejstwom přeněmčichu wjesne mjeno z ideologiskich přičin na Steinerlen. W lěće 1948 dósta wjes swoje poprawne mjeno wróćo.

Do 1973 bě Kamjentna Wólšinka samostatna gmejna w Nišćanskim wokrjesu a bu potom do Sprjojc zagmejnowana.^[2]

Wobydlerstwo a rěč

Po statistice Arnošta Muki měješe Kamjentna Wólšinka 1884/85 cyłkownje 188 wobydlerjow, z kotrychž běchu 100 Serbow (53 %).^[4] Wjeska ležeše tehdy na wuchodnej kromje serbskorěčneho teritorija; susodne Sprjojcy běchu hižo přeněmčene. Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 1,8 %, to rěka pjeć dorosćenych serbskorěčnych wobydlerjow.^[5] Tamniši Serbja rěčachu wuchodnu holansku narěč hornjoserbšćiny.

Wobchad

Kamjentna Wólšinka leži při statnej dróze S 109 (Budyšin–Niska). Busowa linija 31 zwjazuje wjes wodnjo hodźinsce z Niskej, Wósporkom a Lubijom.

Literatura

Von der Muskauer Heide zum Rotstein. Heimatbuch des Niederschlesischen Oberlausitzkreises. Lusatia Verlag, Bautzen 2006, str. 291

Wotkazaj

Commons: Kamjentna Wólšinka – Zběrka wobrazow, widejow a awdiodatajow

Kamjentna Wólšinka na webstronach gmejny Kwětanecy (němsce)

Žórła

↑ staw: 30. junija 2025; podaća gmejnskeho zarjada Kwětanecy pod quitzdorf-am-see.de
1 2 3 4 Kamjentna Wólšinka w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
↑ Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch. LND, Budyšin 2008, str. 127.
↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954. → wšě wjeski
↑ Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 254. [276 wobydlerjow, z nich 5 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 0 z pasiwnymi, 0 serbskich dźěći a młodostnych, 271 bjez znajomosćow] → wšě wjeski

Gmejnske dźěle Kwětanec

Hóršow (Horscha) | Hóznica (Petershain) | Chołm (Kollm) | Kamjentna Wólšinka (Steinölsa) | Sprjojcy (Sproitz)

[1] staw: 30. junija 2025; podaća gmejnskeho zarjada Kwětanecy pod quitzdorf-am-see.de

[hov-2] 1 2 3 4 Kamjentna Wólšinka w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)

[3] Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch. LND, Budyšin 2008, str. 127.

[4] Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954. → wšě wjeski

[5] Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 254. [276 wobydlerjow, z nich 5 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 0 z pasiwnymi, 0 serbskich dźěći a młodostnych, 271 bjez znajomosćow] → wšě wjeski

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]