Šiškaty dub: Rozdźěl mjez wersijomaj

Zur Navigation springen Zur Suche springen
1.894 bajtow přidatych ,  před 14 lětami
wopis, stejnišćo a přestrjeń, žórło
(wopis, stejnišćo a přestrjeń, žórło)
|wopis mapy1=rozšěrjenje šiškateho duba}}
 
'''Šiškaty dub''' (łaćonsce: ''Quercus robur'') je [[štom]] ze swójby [[Bukowe rostliny|bukowych rostlinow]], z roda [[dub|dubow]].
==Wopis==
Šiškaty dub je lětozeleny štom, kotryž ma najčasćišo krótki kmjen a dosahuje wysokosć wot 30 hač do 40 m. Ma sylne hałuzy a hustu, šěroku krónu.
 
Skora je tołsta, dołhokwěkańcojće-syćojće rjapikata, hłuboko włóžate a ćěmnošěry. Kmjen dosahuje tołstosć wot 2 m.
 
Młode hałuzy su šěrozelene abo šěrobrune. Zymske pupki su owalne a dosahuja dołhosć wot 5 hač do 8 mm.
 
Łopjena su měnjate, stołpikate a dosahuja dołhosć wot 2 hač do 7 cm. Łopjency su nawopačnje owalne, dosahuja dołhosć wot 10 hač do 15 cm, šěrokosć wot 5 hač do 8 cm, na wšěm boku z 5-6 kulojtymi buchtami a cyłokromatymi lapami. Na hornim boku su ćěmnozelene, błyšćace, na delnim boku - jasniše a na žiłkach kosmate.
 
Kćěje wot apryla hač do meje. Kćenja su njenahladne a steja w jednosplažnych kwětnistwach. Rostlina je jednodomna. Muske micki steja promjenjojće kopate na spódku młodych wurostkow, dosahuja dołhosć wot 2 hač do 4cm, su wisace a žołtozelene. Žónske kćenja steja na kónčku młodych wurostkow w dołho šiškatych, 1- hač do 3-kćenjowych kłóskach. Młode duby počinaja zrałe za kćeće w starosći wot 15-20 lět.
 
Žołdźe dosahuja dołhosć wot 2 hač do 3,5 cm a su w delnjej třećinje wot płodoweho keluška zawalowane. Wobsahuja hač do 30% škroba a tohodla su hódnotne za čerwjenu dźiwinu kaž picu.
 
Šiškaty dub je kaž druhe duby wětrny kćějak. Płody buchu předewšěm wot sojow a wjewjerčkow rozšěrjene.
 
==Stejnišćo==
Šiškaty dub rosće na hłubokosahacych, włóžnych a wutkatych, hlinjanych a pěskowych pódach.
==Přestrjeń==
Šiškaty dub je w Europje, sewjernej Anatoliji, Kawkazu rozšěrjeny; w srjedźnej Europje wot nižiny hač do wysokosće wot 1000 metrow w Alpach.
<gallery>
Wobraz:Quercus_Robur_031.jpg|Šiškaty dub
</gallery>
 
=== Žórła ===
* Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče. Maćica serbska, Budyšin (1927)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
*Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Bäume und Sträucher, ISBN 3-405-13737-3, strony 20, 106-107, 154, 172, 183
* Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin (1981)
 
[[Kategorija: Bukowe rostliny]]
[[Kategorija: Štomy]]
{{rq|bio-pjenk|sources}}
 
[[ca:Roure pènol]]
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije

Nawigaciski meni