ryolit
Ryolit (zestarjenje tež liparit) je wulkaniska magmatiska kamjenizna, kotraž wobsteji hłownje z křemjenja a žiwca. Křemjeń ma podźěl wot 20 hač do 60 % a najbóle ma ćmowu barbu (šěru hač šěromódru), rědšo je běły abo jasny. Ze žiwcow zwjetša přewažuje kaliumowy žiwc (čerwjeny, oranžojty abo okrowy) nad běłym plagioklasom. Ryolit wobsahuje dale błyšćinku (ćmowy biotit), amfibol abo awgit. Kamjenizna ma porfyrisku strukturu a móže wšelake barby měć: šěru, swětłozelenu, okrowu abo čerwjenu. Rozprochnawjeny ryolit ma brunu hač čerwjenu barbu. Samsnu zestawu matej zornowc (hłuboka magmatiska kamjenizna) a zornowcowy porfyr (žiłowa magmatiska kamjenizna). Zornowc so wužiwa jako twarski kamjeń. Mjeno pochadźa z grjekskeju słowow rheo (ćec) a lithos (kamjeń).
Rozšěrjenje
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Ryolit so namaka zwjetša na kontinentach na wulkanisce aktiwnych městnach. W Europje wustupuje w Islandskej, na Liparskich kupach abo Irskej, zwonka Europy na přikład w Chinje, Zjednoćenych statach abo Andach. W Němskej so namaka w Čornym lěsu, Durinskej abo w Rudnych horinach.[1]
Žórła
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- ↑ Geologiska karta 1 : 50 000 (němsce) Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen. Wotwołane dnja 9. meje 2026.
Literatura
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- Arnošt Dudek, Miroslav Malkovský, Miloš Suk: Atlas hornin. 2. nakład. Academia, Praha 1984, str. 312.
