Wěža princa Bjedricha Awgusta
| wuhladna wěža | |
Wěža princa Bjedricha Awgusta Prinz-Friedrich-August Turm | |
 | |
| Kraj | Sakska |
| Gmejna | Załom |
| Koordinaty | |
| Datum załoženja | 1900 |
| Wěža princa Bjedricha Awgusta nа Commons | |
Wěža princa Bjedricha Awgusta (němsce Prinz-Friedrich-August Turm) je wuhladna wěža na Wyšinje princa Bjedricha Awgusta (469 m) w gmejnje Załom w Hornjej Łužicy. Wona bu w lěće 1900 natwarjena a je 20 metrow wysoka.
Stawizny
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Twar wuhladneje wěže a hórskeje bawdy započa so w lěće 1900. Zasłuža sej wo nju Carl Arthur Zosel a August Rössler ze Załomja a Max Rengel z Wjelećina. Samsne lěto so dokónči a swjatočnje wotewrě. Wěža bu pomjenowana po tehdyšim sakskim krónowym princu Bjedrichu Awgustu (1865–1932). W lěće 1929 kupi wěžu swójba Oswald, kotraž bě wot 1932 do 1934 hórsku bawdu přetwariła, rozšěriła a wuhladnu wěžu třěšić dała. Po kóncu Druheje swětoweje wójny přemjenowa so bawda na Hraničnu bawdu (Grenzbaude). Wot srjedź 50. lět 20. lětstotka přewza wjednistwo bawdy a wuhladneje wěže statna towaršnosć. Po tym měnješe so husto personal bawdy, twar rozpadny a w lěće 1960 zawrě wuhladna wěža. Mjez lětomaj 1992 a 1993 je wuhladna wěža z bawdow powšitkownu rekonstrukciju wobstała a wuhladna wěža so zjawnosći znowa spřistupni.[1][2]
Wopisanje
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Wuhladna wěža a hórska bawda tworitej zhromadnje twarjenje, kotrež je zapisane jako kulturny pomnik z čisłom 03300881.[3] Wěža je 20 metrow wysoka, steji na kwadratiskim počasu a na wuhladnu platformu wjedźe 109 schodow. Prěnjotnje skónči so z wuhladnej platformu, wot 30. lět 20. lětstotka ma třěchu. Na balkonje z kowatym wobłoženjom steja iniciale F. A. Nad hłownym zachodom je připrawjena kamjentna wopomnjenska tafla z napisom: Seiner Königlichen Hoheit, dem Prinzen Friedrich August, Herzog zu Sachsen, ehrerbietigst gewidmet von der Besitzern, 1900 (serbsce: Jeho kralowskej wyšnosći, princej Bjedrichej Awgustej, wójwodźe w Sakskej, najčestnišo wěnowany wot wobsedźerjow, 1900). Twarjenje je w domizniskim stilu natwarjene.[1]
Turistika
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]K wuhladowej wěži wjedu wjacore pućowanske šćežki. Wot němsko-čěskeje statneje hranicy je to žołta šćežka (smužka), wot załomskeje hwězdarnje wjedźe čerwjena šćežka. Zelena dalokowobchadna šćežka wjedźe do jednoho směra na Budyšin a do druheho směra na Wulki Pichow (498 m). Žołta šćežka (dypk) je kołopućowanski puć wokoło Załomja. Wuhladna wěža skići wuhlad na łužiski kaž tež čěski dźěl Łužiskich horow.[4]
Galerija
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Wuhladna wěža na pohladnicy z lětom 1907 
Wuhladna wěža z hórskej bawdu
.jpg)
Žórła
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- 1 2 Marek Řeháček, Jan Pikous, Petr Kurtin: Příběhy lužických rozhleden. 1. nakład. Pavel Akrman – Epicentrum, Liberec 2012, ISBN 978-80-905364-0-1, str. 152–155 (čěsce).
- ↑ Knuth-Michael Kunoth: Prinzenbaude in Sohland wieder verpachtet: „Liebe auf den ersten Blick“ (němsce) Radio Lausitz. 15. junija 2025. Wotwołane dnja 19. awgusta 2025.
- ↑ Denkmalpflege in Sachsen (němsce) Landesamt für Denkmalpflege Sachsen. Wotwołane dnja 19. awgusta 2025.
- ↑ Mapy.com: turistická mapa (čěsce) Mapy.com. Wotwołane dnja 19. awgusta 2025.
Literatura
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- Marek Řeháček, Jan Pikous, Petr Kurtin: Příběhy lužických rozhleden. 1. nakład. Pavel Akrman – Epicentrum, Liberec 2012, ISBN 978-80-905364-0-1, str. 224 (čěsce).
