Pětš Šurman
Pětš Šurman (němsce Peter Schurmann; * 1961 w Choćebuzu) je serbski stawiznar, kotryž so hłownje zaběra z kulturnymi a socialnymi stawiznami Serbow w Delnjej Łužicy kaž tež z mjeńšinowej politiku w NDR.
Žiwjenje
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Šurman studowaše wot 1982 do 1987 stawizny na Karla Marxowej uniwersiće w Lipsku. Po tym skutkowaše jako wědomostny sobudźěłaćer w Instituće za serbski ludospyt w Budyšinje. Po jeho přetworjenju na Serbski institut přeńdźe do swojeho ródneho města Choćebuz do noweje wotnožki za delnjoserbske slědźenja.
Lěta 1997 promowowaše Šurman na Swobodnej uniwersiće Berlin wo serbskim narodnym hibanju po Druhej swětowej wójnje. Wot 1998 do 2011 dźeržeše čitanja wo serbskich stawiznach na Lipšćanskej uniwersiće a wuwučowaše na Dźěłanišću za serbske kubłanske wuwiwanje w Choćebuzu. Wot 2015 do 2018 přewza zhromadnje z Ines Kellerowej nawod kulturowědomostneho wotrjada Serbskeho instituta.
Wot 1990 dźěła Pětš Šurman sobu na Serbskej bibliografiji, wosebje w stawizniskim wobłuku. Wot 2017 je redaktor historiskeho dźěla Lětopisa. Šurman je čłon předsydstwa serbskeho wědomostneho towarstwa Maćicy Serbskeje a předsyda jeje delnjoserbskeje wotnožki Maśicy Serbskeje. Wón bě nimo toho župan a je čłon předsydstwa Domowinskeje župy Delnja Łužica. Dale je čłon Delnjołužiskeje towaršnosće za stawizny a krajowědu a redaktor jeje časopisa Niederlausitzer Studien kaž tež w redakciji wot Serbskeho muzeja Choćebuz wudateho rjada Serbske drogotki. W swojim ródnym měsće angažuje so nimo toho we wot měšćanskeho zarjada a Domowiny spěchowanej dźěłowej skupinje Serbske pomniki města Choćebuz.
Pětš Šurman bydli w Choćebuzu, je ženjeny a ma tři dźěći.
Wubrane spisy
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- Die sorbische Bewegung 1945–1948 zwischen Selbstbehauptung und Anerkennung. LND nakład. 18, Bautzen 1998, ISBN 3-7420-1681-4.
- Nadźija na swobodu. Serbja w Sowjetskim wobsadniskim pasmje 1945–1949. LND nakład. Budyšin 2000, ISBN 978-3-7420-1833-5.
- Zur Geschichte der Sorben (Wenden) in der Niederlausitz im 20. Jahrhundert. Arbeitsstelle für sorbische/wendische Bildungsentwicklung nakład. Cottbus.
- z Martinu Nowakojc: Maśica Serbska – 130 Jahre Bestrebungen zum Erhalt der niedersorbischen Sprache und Kultur. 5, Cottbus 2010, ISBN 978-3-86929-168-0.
- z Katju Atanasov, Katharinu Herrmann, Alfredom Rogganom: Das Wendische Cottbus – Serbski Chóśebuz. 2011 ISBN 978-3-86929-093-5.
- Sorbische Interessen und staatliche Minderheitenpolitik in der DDR. Quellenedition (1947–1961). 61, Budyšin 2016, ISBN 978-3-7420-2269-1.
- z Katju Atanasov, Alfredom Rogganom: Der Landkreis Spree-Neiße und seine sorbische/wendische Kulturgeschichte. Der Altkreis Spremberg. 10, Cottbus 2023, ISBN 978-3-86929-528-2.
Wotkazy
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- Wosobinska strona na webstronach Serbskeho instituta
- Spisy (němsce) resp. serbsce w Serbskej bibliografiji
- Literatura wot/wo: Pětš Šurman w Sakskej bibliografiji (němsce)