Paproćizny
 | |
| prawy škićkowanćik | |
| systematika | |
|---|---|
| domena | eukaryoty |
| swět | rostliny |
| podswět | žiłowe rostliny |
| rjadownja: | paproćizny |
| wědomostne mjeno | |
| Polypodiopsida | |
Paproćizny (Polypodiopsida) tworja staru skupinu žiłowych rostlinow, kotrejež korjenje sahaja hač do paleocoika.
Wopis
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Wone wuznamjenjeja so přez zestajane łopjena, kotrež rostu z łažaceho abo zrunaneho ricoma. Młode łopjena wuwiwaja so typisce ze spiralnje stykaneho stawa. Paproćiznam pobrachuja kćenja a symješka.
Reprodukcija
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Rozmnoženje paproćiznow je komplikowany proces. Na delnjej stronje łopjenow wutworja so wutrusnicy (sporangia), zeskupjene do kupkow (sorow). Po zrałosći so wutrusy wotpinaja a wětřik je do wokoliny rozpřestrěwa. Z trjebjeneho wutrusa nastawa mólički wotrězk mjenowany prolan (gametofyt), kotryž nosy splažne organy. Po wopłodźenju w přitomnosći wody rosće nowa paproćizna.
Stejnišćo
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Ekologisce preferuja włóžne, chłódkojte lěsne biotopy, wudrjeńcy a skalne škałby, při čimž docpěwaja najwjetšu mnohotnosć družin w tropiskich kónčinach.
Wuznam
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Wuznam za čłowjeka leži předewšěm w zahrodnistwje jako wozdobne sćinowe rostliny. Někotre družiny so wužiwaja w ludowym hojenju abo w gastronomiji. Paleontologiski woznam je zasadny, dokelž wutworichu štomowe paproćizny hromadźe z dalšimi wutrusowymi rostlinami wobšěrne woršty kamjentneho wuhla.
