Hóznica
|
| |||||
| gmejna: | Kwětanecy při jězoru | ||||
| zagmejnowanje: | 1995 | ||||
| wobydlerstwo: | 345 (30. junija 2025)[1] | ||||
| přestrjeń: | 9,78 km² | ||||
| wysokosć: | 154 metrow n.m.hł. | ||||
51.32194444444414.748333333333154 | |||||
| póstowe čisło: | 02906 | ||||
| předwólba: | 035893 | ||||
| wotwodźene słowa: |
| ||||
Powětrowy wobraz z lěta 2020 | |||||
wikidata: Hóznica (Q1711184) | |||||
Hóznica (němsce Petershain) je wjes w sakskim wokrjesu Zhorjelc, kotraž słuša wot 1995 do gmejny Kwětanecy při jězoru. Leži w Hornjej Łužicy 154 metrow nad mórskej hładźinu a ma wokoło 350 wobydlerjow.
Hromadźe z něhdyšim wjesnym dźělom Hóršowom słuša wjes do serbskeho sydlenskeho ruma.
Geografija
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Hóznica leži něhdźe sydom kilometrow sewjerozapadnje něhdyšeho wokrjesneho města Niskeje na wuchodnej kromje biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty a pjeć kilometrow sewjernje Kwětanečanskeho jězora.
Wokolne wsy su do Niskeje słušace Kózło na sewjerowuchodźe kaž tež Jězor z Wuhelcom na juhowuchodźe, Kwětanečanskej gmejnskej dźělej Sprjojcy a Hóršow na juhozapadźe, Mikow a Nowa Wjes na zapadźe kaž tež Chrjebja na sewjerozapadźe.
Na sewjerozapadnej kromje wsy ležitej wulkej hataj: Chrjebjanski a Delni.
Stawizny
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Po formje sydlišća je Hóznica lěsny łanowc. Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło wěsteho Lorencz de Petirshain pochadźa z lěta 1387. Ležownostne knjejstwo měješe ryćerkubło we wsy.[2] Serbske wjesne mjeno je so hižo 1684 w Radworskich cyrkwinskich knihach jako z Hóznicze naspomniło, něhdźe lětstotk pozdźišo napisa Christian Knauthe w lěće 1767 mjeno Hosniza. Mjeno pochadźa ze staroserbskeho słowa Gvozďnica z korjenja gozď, gvozď ‘lěs’, přirunaj delnjoserbsce gózd ‘suchi lěs’ a poćahowaše so najskerje prěnjotnje na rěčku.[3]
Wokoło lěta 1500 naspomni so filialna cyrkej Chołma w Hóznicy, kotraž běše wot 1843 wosadna cyrkej.[2]
W lěće 1539 dóńdźe w Hóznicy k burskemu zběžkej, po kotrymž wotprawichu jednoho bura.[4]
Hač do lěta 1995 bě Hóznica samostatna gmejna, wot 1950 z wjesnym dźělom Hóršowom.[2]
Wobydlerstwo a rěč
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Po statistice Arnošta Muki měješe Hóznica – ležaca na wuchodnej kromje serbskorěčneje kónčiny – 1884/85 cyłkownje 596 wobydlerjow, z kotrychž běchu 358 Serbow (60 %).[5] Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 11,8 %.[6] Tamniši Serbja rěčachu wuchodnu holansku narěč hornjoserbšćiny.
Wobchad
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]W Hóznicy je zastanišćo železniskeje čary Wojerecy–Zhorjelc. Linija RB 64 zwjazuje wjes kóždej dwě hodźinje z woběmaj městomaj.
Literatura
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- Johannes Mörbe: Orts-Chronik von Petershain im Rothenburger Kreise. Gocksch & Hentschel, Rothenburg O./L. 1844 (digitalizat)
Wotkazaj
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- Hóznica na webstronach gmejny Kwětanecy (němsce)
Žórła
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]- ↑ staw: 30. junija 2025; podaća gmejnskeho zarjada Kwětanecy pod quitzdorf-am-see.de
- 1 2 3 Hóznica w Digitalnym stawizniskim zapisu městnow Sakskeje (němsce)
- ↑ Walter Wenzel: Oberlausitzer Ortsnamenbuch. LND, Budyšin 2008, str. 132.
- ↑ Peter Kunze: Bauernaufstände. W: Franz Schön, Dietrich Scholze (wud.): Sorbisches Kulturlexikon. Domowina-Verlag, Bautzen 2014, str. 24
- ↑ Ernst Tschernik: Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung. Akademie-Verlag, Berlin 1954. → wšě wjeski
- ↑ Ludwig Elle: Sprachenpolitik in der Lausitz. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1995, str. 254. [908 wobydlerjow, z nich 74 dorosćenych z aktiwnymi znajomosćemi serbšćiny, 15 z pasiwnymi, 18 serbskich dźěći a młodostnych, 801 bjez znajomosćow] → wšě wjeski

