Francošćina
| kraje | Francoska, Kanada, Belgiska, Šwicarska, Luxemburgska, Kanalne kupy a 50 dalšich krajow (wosebje Afrika, Oceanija, Antile) |
|
| rěčnicy | trochowane 290 milionow (wot toho 74 milionow maćernorěčnikow) |
|
| znamjenja a klasifikacija | ||
|---|---|---|
| klasifikacija | Indoeuropske rěče
|
|
| družina pisma | łaćonski alfabet | |
| rěčne kody | ||
| ISO 639-1: |
fr |
|
| ISO 639-2: | (B) fre | (T) fra |
| ISO 639-3 (SIL): | ||
| Wikipedija | ||
| Mapje | ||
Francoskorěčny swět
|
||
| Rěčne znajomosće Francošćiny w čłonowych statach Europskeje Unije | ||
Francošćina (francosce français, la langue française) je romaniska rěč. Jako prěnja rěč je wona 128 mil. ludźimi. Francošćina je jedna z 20 oficialnych rěčow Europskeje unije, nimo toho je pódla Jendźelšćiny a němčiny tež dźěłowa rěč EU.
Wurjekowanje[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Konsonanty[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
| Bilabialne | Labiodentalne | Labial-palatalne | Labial-welarne | Alweolarne | Postalweolarne | Palatalne | Welarne | Uwularne | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ploziw | p b | t d | k g | ||||||
| Nazal | m | n | ɲ ¹ | ŋ ² | |||||
| Frikatiw | f v | s z | ʃ ʒ | ʁ ³ | |||||
| Aproksimant | ɥ 4 | w 4 | l | j 4 |
¹ Při nětčišim wurjekowanju fonem /ɲ/ zbližujo se [nj].
² Fonem /ŋ/ je nastał před relatiwnje krótkim časom, přez wupožčowanje jendźelskopochadnych słowow. Wón druhdy so /ɲ/ wurjekuje.
³ Po rěčniku, [ʁ] so móže narunować přez [ʀ] abo [r]. Tajke zwuki su alofony.
4 /ɥ/, /w/ a /j/ woprawdźe njejsu konsontanty; wone su aproksimanty (tež połkonsonanty abo połwokaly).
Wokale[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Francošćina wobsahuje tři abo štyri nazalne wokale, po dialektach.
| Prědni | Centralny | Zadni | |
|---|---|---|---|
| Wuski | i y | u | |
| Srjedźowuski | e ø | o | |
| ə ¹ | |||
| Srjedźowuski | ɛ ɛ:² ɛ̃ œ œ̃ ¹ | ɔ ɔ̃ | |
| Šěroki | a | ɑ ³ ɑ̃ |
¹ Při nětčišim wurjekowanju regionalnych wariantach francošćiny, /ə/ přibližuje k /ø/, a /œ̃/ přibližuje al /ɛ̃/.
² Rozeznawanje mjez /ɛ/ a /ɛ:/, kaž w słowomaj mettre (meti) kaj maître (šef) so we Francoskej zhubi, ale wjace eksistuje w Kanadźe. We Francoskej, rozeznawanje nastupa traće, ale w Kanadźe je jara rozdźěl kajkosće.
³ W někotrych regionach Francoskeje je /ɑ/ zhubił a so přez /a/ narunał.
Gramatika[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Nomina[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
Francošćina ma dwaj genusaj a dwaj numerusaj, ale wjace nima žadyn pad, ze wuwzaćom pronomenow.
Werb[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]
We francošćinje je konjugacije. Werby wariěruja po gramatiskej wosobje, modusu a času. Su tři skupiny werbow (a dwaj pomocnej werbaj).
Na přikład : werby kotrež konjuguja w indikatiwje prezenca.
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
| Tutón nastawk je hišće zarodk wo rěčnej temje. Móžeš pomhać jón dale redigować. K tomu stłóč na «wobdźěłać».
Jeli eksistuje w druhej rěči hižo bóle wuwity nastawk ze samsnej temu, potom přełožuj a dodawaj z njeho. |
Jeli nastawk ma wjace hač jedyn njedostatk, wužiwaj prošu předłohu |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bołharšćina | Čěšćina | Danšćina | Estišćina | Finšćina | Francošćina | Grjekšćina | Iršćina | Italšćina | Jendźelšćina | Letišćina | Litawšćina | Madźaršćina | Maltašćina | Němčina | Nižozemšćina | Pólšćina | Portugalšćina | Rumunšćina | Słowakšćina | Słowjenšćina | Španišćina | Šwedšćina