Encyklopedija

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
Dźi do: Nawigacija, Pytać
Titlowa strona z "Encyclopédie" wot d'Alembert a Diderot, 1772
Brockhaus Konversations-Lexikon, 1902

Encyklopedija (grjeksce εγκυκλοπαιδεία, egkyklopaideia, sformowana ze starogr. enkýklios kružny a paideía wučba, kubłanje). Zapřijeće, z kotrymž běše w 5. lětstotku př. n. l. uniwersalne kubłanje měnjene, dźe na Hippiasa z Elisa wróćo. Dźensa so pod encyklopediju strukturowane, po móžnosći wobsažne zwobraznjenje čłowjeskeje wědy rozumi, kotrež je dosć podrobne za wšědne wužiće. Nimo uniwersalnych encyklopedijow su tež fachowe encyklopedije z wobmjezowanjom na wěsty temy.

Powšitkowne charakteristika[wobdźěłać]

Encyklopedije hodźa so z pomocu kajkosćow předmjet, zaměr, metoda, rozrjadowanje a proces nastaća definować.

  • Encyklopedije móža powšitkowne być; tajke hesła z rodźělnych předmjetow wobsahuja (Brockhaus, Encyclopaedia Britannica a pod.), abo so na wěsty předmjet abo wobłuk hesłow specializować; potom so zwjetša jako leksikon abo słownik woznamjenjeja (na př. kompjuterowy leksikon, leksikon rěčespyta, realny leksikon assyriologije a pod.), na wěste geografiske, kulturne polo abo na stawiznisku periodu (leksikon antiki, leksikon zažnych kulturow).
  • Encyklopediske dźěła maja za cil, wažne zhromadźene znajomosće z wěsteho předmjeta přinjesć; w tutym zmysle so přez podrobnosće a rozpjeće rozeznawaja. Zaměr dźěła móže tež cilowy kruh čitarjow; dźěćaca encyklopedija so z tema hinak rozestaja hač powšitkownja encyklopedija abo fachowe leksika.
  • Historisce eksistujetej dwaj rozdźělnej typaj ćišćanych encyklopedijow: z alfabetiskim porjadom a hierarchiskim porjadom po kategorijach. Elektroniske encyklopedije zwjetša wobě metodźe zwjazuja, nimo toho zmóžnjeja přepytowanje, indeksowanje a mjezsobne wotkazy w měrje, kotraž je při ćišćanych dźěłach njepředstajomna.
  • Encyklopediske dźěła so tež we wólbje swojich awtorow a editorow, we wašnju zhromadźowanja, w spušćomnosći a w spisowanju jednotliwych hesłow rozeznawaja. Awtorojo encyklopediskeho dźěła móža renoměrowani fachowcy we wotpowědnych předmjetach być, druhe moderne encyklopedije (mjez nimi tež Wikipedija) so přez wo wjele šěršeho kruha awtorow tworja.

Eksterne wotkazy[wobdźěłać]

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije