K wobsahej skočić

Dźamilja

Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije
(ze strony „Dshamilja” sposrědkowane)
Kirgiziska listowa znamka: „Dźamilja”
Awtor Ajtmatow w lěće 2003

Dźamilja (kirgisce Жамийла) je lubosćinska nowela Čingiza Ajtmatowa, kotraž je so 1958 wozjewiła. Originalna rěč knihi je kirgizišćina, hewak je wona hač dotal tež we wjele tamnych rěčow wušła. W němskej rěči wuda so tuta kniha 1960 w nakładnistwje Kultur und Fortschritt (NDR) pod titulom Djamila, w serbskej rěči 1973 w LND pod titulom Džamilja.

15 lětny hólc Sejit (Сейит) powěda lubosćinsku stawiznu swojej swakowej Dźamili:
Zahe hižo je dyrbjała so wudać na muža, kotrehož poprawom njelubuje, Sadyka (Садык). W Druhej swětowej wójnje dyrbješe wón sobu na frontu (pod nawodom Rusow), a dołho Dźamilja jeho njewidźeše, skoro sej mysleše zo je mortwy. Wona zeznaje Danijara (Данияр) při wšědnych transportach žita na dwórnišćo. Wón je zdźěla inwalidny, dokelž bu při fronće ćežko zranjeny, a wobchadźa jenož zrědka z ludnosću. Je spłóšiwy a tež jara zasonjeny, a bu tež wot wjesnjanow wotwlakowany. Jednoho dnja započa při transporće spěw spěwać, a Dźamilja spózna, zo tča w Danijaru wěste kwality. Spěwa wo ludnosći, krajinje a žiwjenju. Tež Sejit jeho wobdźiwa. Poprawom bě hač dotal spytał, Dźamilju Sadyka dla wot mužow izolować, jako so pak Dźamilja a Danijar zalubujetaj, přizwoli do toho. Tež wón lubuje Dźamilju na wěste wašnje. Jako so Sadyk z wójny wróći, eskalěruje situacija. Dźamilja njeje ženje prawu lubosć za njeho začuwała. Mjez nimaj běše poprawom přeco wšitko jara „zymne”. Jako to spóznaje, wopušći wona z Danijarom wjesku, a łama na te wašnje staru tradiciju, zo by město toho z Danijarom wjesoła a zbožowna była.

„Oui, pour moi, c'est la plus belle histoire d'amour du monde.” – „Haj, za mnje je to najrjeńša lubosćinska stawizna swěta.” (Louis Aragon) [1]
Tež dźensa so kniha hišće we wučbje wobjednawa, tak tež w serbskich šulach.

Kniha bu tež wjacekróć sfilmowana:

  • prěni króć 1969, scenarij wot Ajtmatowa, režija pod Irinu Poplawskajej.
  • 1994 pod režije Monica Teuber
  • 2008 pod nowym titulom Tengri, bazuje nad stawizny knihi Dźamilja
  • Kirgiskorěčna wersija:
  • Prěnje wozjewjenje po rusku, załožk najwjace přełožkow:
    • Чингииз Айтмаатов, „Джамиля”, w Новый мир (Nowyj mir), 1958, № 8. Tekst w interneće:.
  • Němske wudaće (tři titulowe warianty):
    • Tschingis Aitmatow: Djamila. Novelle. Aus dem Russischen übertragen von Hartmut Herboth. Berlin: VEB Verlag Kultur und Fortschritt, 1960.
    • Dshingis Ajtmatov: Dshamilja. Aus dem Russischen übertragen von Gisela Drohla. Frankfurt a.M. : Insel-Verlag, 1962.
    • Tschingis Aitmatow: Dshamila. Novelle. Aus dem Russischen übertragen von Hartmut Herboth. Berlin: Verlag Volk und Welt, 1977.
  • Serbskej wudaći:
    • Čingiz Ajtmatow: „Džamilja”, z rušćiny přełožiłoj Kata Malinkowa, w Čingiz Ajtmatow, Džamilja, powědančce, Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 1973.
    • ~, 2., přehladany nakład, Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina, 1982.
  1. ↑ http://www.livr-esse.com
Z Wikipedije, swobodneje encyklopedije