Deklinacija
Napohlad
Deklinacija (z łaćonskeho declinare ‚skłonjować‘) je w gramatice dźěl fleksije abo skłonjowanja, potajkim wutworjenja słownych formow. Jako deklinacija woznamjenja so fleksija nominalnych słowow (w šěršim zmysle), potajkim substantiwow, adjektiwow, pronomenow, ličbnikow a artiklow.
Typiske zjawy deklinacije, kotrež so na př. w serbšćinje, ale tež w němčinje a wjele druhich indoeuropskich rěčach jewja, su pad (kasus), ličba (numerus) a ród (genus). Njeje pak tak, zo maja wšitke rěče wšě tute zjawy abo scyła deklinuja.
W tutym zmysle je deklinacija napřećiwk konjugacije, kotraž so poćahuje na skłonjowanje werbow.
Přikład za hornjoserbšćinu
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]| pad | singular | dual | plural |
|---|---|---|---|
| nominatiw | tutón stary štom | tutej starej štomaj | tute stare štomy |
| genitiw | tutoho stareho štoma | tuteju stareju štomow | tutych starych štomow |
| datiw | tutomu staremu štomej | tutymaj starymaj štomomaj | tutym starym štomam |
| akuzatiw | tutón stary štom | tutej starej štomaj | tute stare štomy |
| instrumental | (z) tutym starym štomom | tutymaj starymaj štomomaj | tutymi starymi štomami |
| lokatiw | (na) tutym starym štomje | tutymaj starymaj štomomaj | tutych starych štomach |