Wowča rutwica
 |
|
| Wowča rutwica (Achillea millefolium) | |
| systematika | |
|---|---|
| Domena | Eukaryoty |
| Swět | Rostlinstwo |
| porjad: | (Asterales) |
| swójba: | Zestajenkowe rostliny (Asteraceae) |
| podswójba: | (Asteroideae) |
| tribus: | (Anthemideae) |
| ród: | Rutwica[1] (Achillea) |
| družina: | Wowča rutwica[2][3] |
| wědomostne mjeno | |
| Achillea millefolium | |
| L. (1753) | |
| poddružiny | |
|
|
Wowča rutwica[2][3] (Achillea millefolium) je rostlina ze swójby zestajenkow, z roda rutwicow.
Wobsah |
Etymologija [wobdźěłać]
Botaniske mjeno „Achillea“ wotwodźuje so wot grjekskeho rjeka Achilles.
Wopis [wobdźěłać]
Wowča rutwica je wjacelětna, zelišćowa rostlina. Rostlina dosahuje wysokosć wot 60 cm. Rostlina je zymjokruta.
Pjerita łopjena su ćmowozelene.
Wóna kćěje wot junija hač do oktobra. Kćenja su běłe a hdys a hdys róžojte abo karmine.
Rostlina wonja słaba aromatiska a słodźi hórkoaromatiska.
Stejnišćo [wobdźěłać]
Wowča rutwica je łučna rostlina. Je rostlina na železnicych nasypach, na pólnych mjezach, na pastwišćach a při pućach abo rolach. Rostlina preferuje mokrojtu pódu.
Rozšěrjenje [wobdźěłać]
Rostlina je w Europje a w měrnych conach Azije rozšěrjena.
W rostlinskim lěkowanstwje [wobdźěłać]
W rostlinskim lěkowanstwje wužiwaja so kały poddružiny Achillea millefolium (Herba Millefolii). Zběraja kały wot junija do septembra. Wowča rutwica je apetit pozbudźaca, podpěra požiwanje, pohonjuje žołčnik a bubnjenja. Rostlina pospěšuje sydnjenje a haći zahorjenja. Wona skutkowa moč ćěrjaca.
Synonymy [wobdźěłać]
- Achillea borealis subsp. arenicola (A. Heller) D.D. Keck, 1940.
- Achillea lanulosa Nutt., 1834.
- Achillea laxiflora Pollard & Cockerell, 1902
- Achillea pecten-veneris Pollard , 1899
Systematika [wobdźěłać]
Poddružina Achillea millefolium subsp. millefolium [wobdźěłać]
- Achillea millefolium subsp. millefolium var. millefolium - europa, azija
- Achillea millefolium subsp. millefolium var. alpicola - Rocky Mountains
- Achillea millefolium subsp. millefolium var. borealis - arktis
- Achillea millefolium subsp. millefolium var. californica - kaliforniska
- Achillea millefolium subsp. millefolium var. occidentalis - sewjernoamerika
- Achillea millefolium subsp. millefolium var. pacifica - zapadny pobrjóh sewjernoameriki
- Achillea millefolium subsp. millefolium var. puberula - kaliforniska
- Achillea millefolium subsp. millefolium var. collina - juhowuchodna europa
Poddružina Achillea millefolium subsp. chitralensis [wobdźěłać]
- zapadna himalaja
Poddružina Achillea millefolium subsp. sudetica [wobdźěłać]
- alpy, karpaty
Nóžki [wobdźěłać]
- ↑ Prawopisny słownik, Hornjoserbski słownik, ISBN 3-7420-1920-1, strona 442
- ↑ 2,0 2,1 Prawopisny słownik, Hornjoserbski słownik, ISBN 3-7420-1920-1, stronje 442, 587
- ↑ 3,0 3,1 W internetowym słowniku: Schafgarbe
Žórła [wobdźěłać]
- Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, stronje 42-43 (něm.)
- Dörfler, H.-P., Roselt, Gerhard: Heilpflanzen. Gestern und Heute. Urania, Leipzig - Jena - Berlin 1989, S. 14 f. (něm.)
- GU Naturführer Blumen, ISBN 3-7742-1507-3, strona 208 (něm.)
Eksterne wotkazy [wobdźěłać]
- Botanický herbář (čěsk.)
- garten.cz (čěsk.), (pól.), (něm.), (jendź.), (słow.)
- Bylinky na dlani (čěsk.)
- Herbaversum (něm.)
- crescent bloom (jendź.)
- ARKive (jendź.)
- USDA plants database (jendź.)
- Plants for a Future (jendź.)
- Flora of Northern Ireland (jendź.)
