Wšědny ćisowc
 |
|
| Wšědny ćisowc (Taxodium distichum) | |
| systematika | |
|---|---|
| Domena | Eukaryoty |
| Swět | Rostlinstwo |
| klasa: | Coniferopsida |
| porjad: | Konifery (Coniferales) |
| swójba: | Cypresowe rostliny (Cupressaceae) |
| podswójba: | (Taxodioideae) |
| ród: | Ćisowc[1] (Taxodium) |
| družina: | Wšědny ćisowc |
| wědomostne mjeno | |
| Taxodium distichum | |
| (L.) L. C. Rich. | |
| warjetety | |
| (Taxodium distichum var. distichum) (Taxodium distichum var. imbricarium (Nuttall) Croom) |
|
Wšědny ćisowc (Taxodium distichum) je rostlina ze podswójby (Taxodioideae) znutřka cypresowych rostlinow (Cupressaceae). Dalše serbske mjeno je bahnowa cypresa.
Po staršich žórłach so do swójskeje swójby ćisowcowych rostlinow (Taxodiaceae) přirjaduje.
Wobsah |
[wobdźěłać] Wopis
Wšědny ćisowc je w lěću zeleny, spěšnje rosćacy štom, kotryž docpěje wysokosć wot 20 hač do 35 (40) m. Króna je prawidłowna a na spočatku kehelojta, pozdźišo šěrše a bóle wotewrjena. Zdónk je deleka šěroki a so skoku pomjeńšuje. Načerwjeń bruna skora je hłuboko brózdźena a nitkojta.
Korjenje wutworja tučne "kolena", jeli štom steji we wodźe. Wone najskerje słuža k přewětrjenju korjenjow.
[wobdźěłać] Jehły
Płone, jasnozelene jehły su linealiske, kónčkojte a docpěja dołhosć wot 8 hač do 15 mm (2 cm). Na krótkich wurostkach steja dwulinkowje wjerškate, mjeztym zo na dołhich wurostkach steja po jednym. Jehły z krótkimi wurostkami w nazymje po čerwjenojtym barbjenju wotpadnu.
[wobdźěłać] Kćenja a hable
Kćěje wot měrca hač do apryla. Štom je jednodomna. Muske kćenja su žołtojte abo purpurowe a wisaja w 5 hač 12 cm dołhich dwójnych kićach. Žónske kćenja su móličke, zelene a njenapadne. Kulowate hable docpěja wulkosć wot 2 hač do 3 cm. Při zrałosći za čas oktobra hač decembra su brune.
[wobdźěłać] Stejnišćo
Rosće na bahnojtych brjohowych a přepławjenskich kónčinach blisko rěkow.
[wobdźěłać] Rozšěrjenje
Štom je w juhowuchodnej sewjernej Americe, wot Floridy hač do Delaware, na zapad hač do Misisipijowych stronach a wuchodneho Texasa domjacy.
[wobdźěłać] Wužiwanje
W Europje jako pyšnu drjewiznu w parkach pódla hatnych brjohach plahuje.
[wobdźěłać] Nóžki
- ↑ Jurij Kral: Serbsko-němski słownik, Domowina-Verlag, Bautzen, 2003, ISBN 3-7420-0313-5, strona 32
[wobdźěłać] Žórła
- Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 890 (něm.)
- Bruno P. Kremer: Steinbachs Naturführer Bäume & Sträucher, ISBN 978-3-8001-5934-5, strona 82 (něm.)
- Mayer, Schwegler: Welcher Baum ist das?, Bäume, Sträucher, Ziergehölze, ISBN 978-3-440-11273-1, strona 248 (něm.)
- Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
- Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
- Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
- Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
