Wšědna akelaja
| Aquilegia vulgaris | |
| systematika | |
|---|---|
| Domena | Eukaryoty |
| Swět | Rostlinstwo |
| Eudikotyledony | |
| porjad: | (Ranunculales) |
| swójba: | Maslenkowe rostliny (Ranunculaceae) |
| podswójba: | (Isopyroideae) |
| tribus: | (Isopyreae) |
| ród: | Akelaja[1][2] (Aquilegia) |
| družina: | Wšědna akelaja |
| wědomostne mjeno | |
| Aquilegia vulgaris | |
| L. (1753) | |
Wšědna akelaja (Aquilegia vulgaris) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (Ranunculaceae). Dalše serbske mjena su worjołčka[2], přećiwne zelo[2], módry zwónčk[2] a zahrodne zwónčki.
Wobsah |
Wopis [wobdźěłać]
Wšědna akelaja je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 40 hač do 80 cm.
Stołpik je zrunany a jara rozhałuzowany.
Łopjena [wobdźěłać]
Łopjena su měnjate, dwójce třiličbne a wobsteja z stołpikatych łopješkow. Wone su často módrozelene. Spódnje łopjena su dołho stołpikate, mjeztym hornje su sedźace.
Kćenja [wobdźěłać]
Kćěje wot meje hač do julija. Nygace kćenja su módrowioletne, rědko róžojte abo běłe. Wone wobsteja z pjeć wotstejacych a pjeć titkojtych, dołho wotrohatych łopješkow a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 5 cm. Jich próškowe łopješka jenož mało wusahuja.
Płody [wobdźěłać]
Płody su zrunane a pjećdźělne.
Stejnišćo [wobdźěłać]
Rosće w swětłych lisćowych lěsach, w kerčinach, na kromach žiwych płotow a na łukach.
Rozšěrjenje [wobdźěłać]
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena.
Wužiwanje [wobdźěłać]
Podobna družina [wobdźěłać]
- Aquilegia atrata (ćěmna akelaja) ma brunowioletne kćenja. Jeho próškowe łopješka su dlěše.
Noty [wobdźěłać]
- ↑ Prawopisny słownik, Hornjoserbski słownik, ISBN 3-7420-1920-1, strona 19
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 W internetowym słowniku: Akelei
Žórła [wobdźěłać]
- Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 280 (něm.)
- Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 220 (něm.)
- Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
- Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
- Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
- Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)