Módre črijki

Módre črijki

Módre črijki (Aconitum napellus)
systematika
Domena	Eukaryoty
Swět	Rostlinstwo
porjad:	(Ranunculales)
swójba:	Maslenkowe rostliny (Ranunculaceae)
podswójba:	(Ranunculoideae)
tribus:	(Delphinieae)
ród:	Črijki (Aconitum)
družina:	Módre črijki
wědomostne mjeno
Aconitum napellus
L.

Módre črijki (Aconitum napellus) je rostlina ze swójby maslenkych rostlinow, z roda črijkow. Dalše serbske mjena su swjateje marcyne stupnički, swjateje marcyne črijki, swjateje marcyne kapički, módre hołbiki a módre šišaki.

Kćenje

Kćenja

Ilustracija (Otto Wilhelm Thomé, 1885

Synonymy

• Aconitum callibotryon Rchb.
• Aconitum hians Rchb.
• Aconitum napellus firmum Auct.
• Aconitum plicatum Rchb.

Wopis

Módre črijki su trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 0,5 hač do 1,5 m a maja sylny, najčasćišo njehałužkowany stołpik. Módre črijki su jara jědojte kaž wšě družiny tutoho roda. Wone wobsahuja alkaloidy Aconitinoweho typa.

Łopjena

Łopjena su rukoformowe a hač do póda 5- hač do 7-dźělne. Jich wotrězki maja šwižno-lancetojte kónčki.

Kćenja

Kćěje wot junija hač do awgusta. Mnoholičbne Kćenja steja w na kóncu stejacych w prawej měrje abo sylnje so rozhałuzowanych kićach a su ćmowomódrowioletne abo ćmowomódre a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 3 cm. 5 kćenjowych łopjenow su njesymetriske; najhorniše je kaž "helm" formowane a njeje wyši hač šěroki. Próškowe łopješka su zwjetša kosmate.

Kćenja bu wot čmjełow wopróšene.

Stejnišćo

Wón rosće w hórskich lěsach, wysokotrajnowych honach a na rěčnych brjohach.

Rozšěrjenje

Módre črijki je w srjedźnych a wysokich horach cyłeje Europy rozšěrjeny.

Podobnej družinje

• Pakićojte črijki (Aconitum paniculatum) ma pakićojte kwětnistwo.
• Pisane stupnički (Aconitum variegatum) ma najčasćišo pakićojte kwětnistwo a wysoki helm kaž čećikata čapka.

Žórła

• GU Maxi-Kompaß Blumen, ISBN 3-7742-3852-9, strona 9 (něm.)
• GU Naturführer Blumen, ISBN 3-7742-1507-3, stronje 8-9 (něm.)
• Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 300 (něm.)
• Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Blütenpflanzen, ISBN 3-405-13557-5, stronje 210-211 (něm.)
• Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 230 (něm.)

Eksterne Wotkazy

• BioLib (čěsk.), (jendź.)
• garten.cz (čěsk.), (pól.), (něm.), (jendź.), (słow.)
• G. Madaus: Lehrbuch der biologischen Heilmittel (něm.)
• giftpflanzen.com (něm.)
• USDA plants database (jendź.)
• Gartendatenbank (něm.)
• Plants for a Future (jendź.)