Krejčerwjeny januškowc

Krejčerwjeny januškowc

Krejčerwjeny januškowc (Ribes sanguineum)
systematika
Domena	Eukaryoty
Swět	Rostlinstwo
	Eudikotyledony Jadrowe eudikotyledony
porjad:	(Saxifragales)
swójba:	Kosmačkowe rostliny (Grossulariaceae)
ród:	Januškowc (Ribes)
družina:	Krejčerwjeny januškowc
wědomostne mjeno
Ribes sanguineum
Pursh

Krejčerwjeny januškowc (Ribes sanguineum) je kerk ze swójby kosmačkowych rostlinow (Grossulariaceae).

Krejčerwjeny januškowc

Łopjena a kćenjowe pupki

Kćějacy kerčk krejčerwjeneho januškowca

Wopisanje

Krejčerwjeny januškowc rosće jako 1 hač 4 metry wysoki lisćo mjetucy, zlochka hałuzaty, w lěće zeleny kerčk. Njenjese ćernje.

Skora je šěrobruna hač čerwjenobruna. Młode wurostki su žałzojće kosmate.

Łopjena

Měnjate łopjena maja owalny wobrys, su třilapate hač pjećlapate , na bazy wutrobojte, na hornim boku tróšku zmoršćene, na delnim boku husto šěropjelsćojte a něhdźe runje tak šěroke kaž dołhe (, 5-10 cm). Čerstwe łopjenowe zazelenjenje w nalěću wonja žiwicowje.

Kćenja

Dwusplažne, napadne kćenja su sylnje róžojte a so pokaza w samsnym času z łopjenami w aprylu hač meji. Wone steja po 5 hač 30 w 3−7 cm dołhich, zrunanych abo přewisowacych kulojtych kićach. Jednotliwe kćenja su 5 hač 10 mm wulke a maja pjeć sylnje čerwjene hač pinkojte krónowe łopješka. Kćenjowe stołpiki su žałzojte.

Płody

Płody su ćěmnopurpurne, módrje šědźiwiznojte jahody, kotrež w junija hač juliju zrawja. Jahody su něhdźe 1 cm wulke; wone su jědźne, maja pak małko aromy.

Stejnišćo

Rosće w bohatych na kerčiny hórstwowych lisćowych lěsach a na zwisach.

Rozšěrjenje

Krejčerwjeny januškowc pochadźa ze zapada Sewjerneje Ameriki a wustupuje tam wot Britiskeje Kolumbiskeje hač do Sewjerneje Kaliforniskeje.

Systematika

W družinje bu slědowacej warjetetnosći (zdźěla tež jako poddružinje wobhladowanej) rozeznawanej:

• Ribes sanguineum var. glutinosum (Benth.) Loudon
• Ribes sanguineum var. sanguineum

Chromozomowa ličba je 2n=16.

Wužiwanje

Dla jaskrawje čerwjeneho kćena bu krejčerwjeny januškowc wot lěta 1826 často jako pyšny kerk w zahrodźe sadźena.

Žórła

• Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 776 (něm.)
• Bruno P. Kremer: Steinbachs Naturführer Bäume & Sträucher, ISBN 978-3-8001-5934-5, strona 276 (něm.)
• Steinbachs Großer Pflanzenführer, ISBN 978-3-8001-7567-3, strona 298 (něm.)
• Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
• Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
• Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
• Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

Eksterne wotkazy

• Zapisk při GRIN - Taxonomy for Plants. (jendź.)