Kisały zdźer
 |
|
| Kisały zdźer (Rumex acetosa) | |
| systematika | |
|---|---|
| Domena | Eukaryoty |
| Swět | Rostlinstwo |
| Eudikotyledony Jadrowe eudikotyledony |
|
| porjad: | (Caryophyllales) |
| swójba: | Wuroćowe rostliny (Polygonaceae) |
| ród: | Zdźer[1][2] |
| družina: | Kisały zdźer[3] |
| wědomostne mjeno | |
| Rumex acetosa | |
| L. | |
Kisały zdźer[3][2] (Rumex acetosa) je rostlina ze swójby wuroćowych rostlinow (Polygonaceae). Dalše serbske mjena su kisałc[3], (reg.) kisalc[3], (reg.) kiselc[3].
Wobsah |
Wopis [wobdźěłać]
Kisały zdźer je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač do 100 cm.
Łopjena [wobdźěłać]
Tróšku stołpikate spódnje łopjena su kłokojte a njesu wótre, dele měrjene róžki. Stołpikowe łopjena stołpik wobdaja a su sedźace.
Kćenja [wobdźěłać]
Kćěje wot meje hač do julija. Čerwjene hač zelene, njenahladne kćenja steja w rozhałuzowanych, čumpatych, zrunanych kwětnistwach ze zwjetša jednorych bóčnymi hałuzami. Muske a žónske kćenja su zwjetša na rozdźělnych rostlinach. Znutřkowne kćenjowe łopješka su kulojte abo šěrše hač dołhe, njezubate a docpěwaja dołhosć wot 3 hač 4 mm.
Płody [wobdźěłać]
Płody njesu wočinjene zwonkowne kćenjowe łopješka.
Wobsahowe maćizny [wobdźěłać]
Rostlina wobsahuje oksalnu kisalinu a kaliumowy oksalat.
Stejnišćo [wobdźěłać]
Rosće na tučnych łukach, suchich łukach, na pastwach, na pućowych kromach, na přirěčnych a rěčnych brjohach. Preferuje wutkate, humusowe pódy.
Rozšěrjenje [wobdźěłać]
Wužiwanje [wobdźěłać]
Młode łopjena so hodźa jako solotwjowy přidawk a w supach wužiwać. Ale wjetše mnóstwa wjedu k běhawje a bluwanju a móžeja dla tworjenja kalciumoweho oksalata škody na jěrchenjow zawinować.
Nóžki [wobdźěłać]
- ↑ Prawopisny słownik, Hornjoserbski słownik, ISBN 3-7420-1920-1, strona 651
- ↑ 2,0 2,1 W internetowym słowniku: Ampfer
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Prawopisny słownik, Hornjoserbski słownik, ISBN 3-7420-1920-1, strona 193
Žórła [wobdźěłać]
- Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 360 (něm.)
- Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 20 (něm.)
